Kookworkshop

Binnenkort

  • Geen evenementen in deze categorie
  • gedachten over “Kookworkshop”

    1. Waardevol opzoekwerk waaruit blijkt dat HET RECEPT niet bestaat en geen enkel recept evangelie is. Heb zelf een poging ondernomen met 100% koude azijn op aanraden van iemand die reeds 50 jaar toepast alhoewel de meeste mondelinge recepten kokend opgieten. Afwachten dus.

      Beantwoorden
      • Heden jullie website ontdekt. Kort gezegd navraag gedaan bij een familielid van 97 jaar. Hij vertelde me, dan vroeger in zijn jeugd iedereen augurken stond in te maken. Iedereen is voorduidelijkheid het eiland Voorne.

        Wat hij zich nog herinnert,
        1. De augurken. Moeten worden afgeborsteld.
        2. De azijn moet gekookt hebben.
        3. Zijn familie deed er zeer weinig kruiden in. Tegenwoordig in de winkel zit er veel meer in.
        4. Hij dacht dat die koud doorgekookte azijn daarna over de augurken werd gegoten. Het koken is alleen om de kruiden smaak los te krijgen. Peperkorrels en takje groen, beetje suiker.
        5. De augurken werden maximaal gevuld in de potten gestopt. Potten werden uitgekookt in soda water.
        6. Boven mocht nooit een augurk uitsteken.
        De eerste weken mag je er absoluut niet aankomen!! Na een paar maand waren ze goed. Hoelang die paar maand, wist hij niet meer.

        De augurken waar zeer zuur en niet knapperig maar prima te doen in kleine stukjes door het eten. Zijn vader vond ze maar niks, maar de rest van het gezin vond ze lekker. De poten bleven ook zeer lang goed, wat erg handig was, want niet elk jaar had je een super opbrengst dus 3 jaar bewaren was wel een pree.

        Minimaal 6 planten poten, liever 8, dan had je mooie porties die gelijk rijp zijn, om in te maken.

        Opvallend is de augurken worden dus niet in het zout gelegd. Resultaat zie overeenkomst met boven.

        Beantwoorden
        • Het zou kunnen zijn dat de azijn werd gekookt om het ‘azijnvormingsproces’ te stoppen. Als je zelf azijn uit wijn maakt en het aftapt en in een fles doet, merk je dat het bacteriële proces doorgaat.

          Beantwoorden
        • Dat takje groen, dat is Dille, daar worden augurken knapperig van, zoals ik al eerder schreef. 😉 Koop je nu een pot augurken in de winkel, en zijn ze wat zacht, strooi er wat gedroogde dille uit een potje bij, een week laten staan, en ze zijn heerlijk knapperig geworden. En de smaak is dan ook aromatischer.

          Beantwoorden
    2. Ik doe in elk potje een klein beetje(1/4 theelepel) aluinpoeder. Hierdoor blijven de augurken keihard Deed mijn grootmoeder 70 jaar geleden al. Jammer dat er zo moeilijk aan augurken te komen is. Gelukkig kan ik ze deze week kopen bij de Turkse groenteman.

      Beantwoorden
    3. Ik ga het uitproberen maar mijn augurken oogst is niet zo groot, ben afgelopen zomervakantie in Tsjechié geweest , je word gewoon jaloers, elke supermarkt verkoopt augurken en inmaakkruiden potjes, losse deksel, alles wat je maar nodig hebt.

      Beantwoorden
    4. Ik vind het niet goed om de preiplanten haaks op de rijen te zetten omdat men daardoor het schoffelen bemoeilijkt. Eind augustus de planten tegen de grond afsnijden is nog altijd het beste midden tegen de preivlieg

      Beantwoorden
    5. Soms weet ik ook niet meer hoe ik aan een recept kom. Combineren, knippen-plakken, of ooit gelezen en later denken dat je het zelf bedacht hebt 🙂

      Beantwoorden
    6. Goedkoop en inderdaad gezond met gezonde ingrediënten. Jammer dat er bij mijn weten nog geen bakblikken zonder schadelijke anti-aanbaklaag bestaan.

      Beantwoorden
      • Geeft maar aan dat mensen maar wat roepen en anderen achterna lopen zonder er echt verstand te hebben. Dit is simpele scheikunde. Teflon is giftig. Maar eigenlijk vooral niet. Teflon is NIET giftig, tenzij in gas form. En die kun je alleen bereiken door hele hoge temperaturen, vele malen hoger dan een broodbakmachine aankan. Dus ook als je teflon laag loslaat is dit niet ongezond. En gezien het bijzonder glad is glijd het zo door je lichaam heen. Ik ben zelf ook geen fan van onnodige hulpstoffen en hoe kunstmatig we alles maken, maar doe je onderzoek grondig.

        Beantwoorden
    7. Eerlijk gezegd weten we niet waarmee het bakblik van de machine is gecoat. Het ziet er niet uit als Teflon, maar dat zegt niets. We hebben het Panasonic gevraagd en nog geen antwoord. In Trouw vinden we een op 24 januari 2009 geschreven artikel, 'Groene pan zonder het omstreden Teflon' geheten. Het gaat over Teflon en de veilige vervanger ervan, Thermolon.

      Beantwoorden
    8. Hun producten zijn ook nog eens ontzettend lekker en biologisch. Ik heb al enkele malen besteld. Vooral de sauzen (m.n. de groene), de pasta's, de wijnen en de olijfolie zijn verrukkelijk. Om je vingers bij af te likken. Groetjes van een lekkerbek.

      Beantwoorden
    9. Honger maakt rauwe bonen zoet wil juist zeggen dat je in tijden van nood niet zo nauw moet kijken. Rauwe sperziebonen zijn giftig, dit verdwijnt bij koken.

      Beantwoorden
    10. Wat een prachtige limoncinoreportage. Ik heb het zelf ook al vaker gemaakt, Ik breng dan het water+alcohol+suiker snel aan de kook. De temp waarbij het dan gaat borrelen is dan geen 100 graden want alcohol kookt bij 78 graden. Op het moment dat het begint te borrelen zet ik het uit. Je verliest dan minder alcohol door verdamping. Wat me wel altijd verbaast is de troebelheid van de limoncino. Het alcohol-citroenextract is prachtig heldergeel en suikerwater is ook helder.

      Beantwoorden
    11. Zo zie je maar weer. We kennen niet alle zaadhuizen en -handelaren, laat staan dat we uitputtend kunnen zijn over welke molsa in hun assortiment hebben. Maar The Kitchen Garden is er ook één met een mooie selectie van Franchi Sementi, het Italiaanse zaadhuis.

      Beantwoorden
    12. Met regelmaat maak ik mango-ijs, maar het lekkerste ijs maak je met mango's uit Costa Rica en Pakistan. Dit zijn de vaak de wat kleinere met een 'paisley' model. Deze zijn veel smakelijker, romiger en minder draderig. Ik gebruik 300 gram mango, 60 gram suiker (meer dan genoeg), 1 dl water, ½ eetl. citroensap. Mango schoonmaken ,in keukenmachine fijn malen. Water aan de kook brengen, suiker erin oplossen, af laten koelen. Citroensap suikerwater en mangopuree door elkaar roeren en in ijsmachine 35 minuten laten draaien. Daarna nog een half uur in de vriezer en je gaat je vingers erbij aflikken. Deze mango's zijn wat moeilijker te koop, hier in Amersfoort op de vrijdag markt staat een man met Surinaamse groenten waar ik ze koop.

      Beantwoorden
    13. We hebben dit artikel verlevendigd met foto's. Sinds 2006 werken we met gekookte azijn en 125 gr rietsuiker op 1 liter azijn. We laten de augurken minstens 24 uur zweten. In 2010 hadden we kleine augurkjes door omstandigheden lang in het zout gelaten. Het was dramatisch slappe hap. Maar toch ingemaakt en het resultaat was uistekend.

      Beantwoorden
    14. Al enige jaren teel ik augurken op mijn moestuin. Diverse recepten heb ik geprobeerd met azijnen en uiteindelijk is daar HET recept uitgekomen. Wat ik vooral niet doe, is de augurken voor 24 uur( of een andere periode) in het zout zetten. Daar vind ik ze niet knapperig van worden, sterker nog: het worden slappe dweilen. De basis van alles is een azijn en dat is niet die zure troep die je in Nederland koopt. Inmaakazijn koop je in Duitsland, in een supermarkt. Meestal koop ik "Gurken Meister" van Hengstenberg, deze heeft een mooie zachte smaak en wordt koud gebruikt. De augurken gaan bij mij in een weckglas, aangevuld met specerijen, verse kruiden, uien, knoflook en wat ik maar wil en de glazen vul ik tot het randje met de Duitse inmaakazijn. Dan weck ik de glazen en heb voor maanden de heerlijkste augurken.

      Beantwoorden
    15. Ik las dat iemand aluin gebruikt, maar dat schijnt erg slecht te zijn. Gebruik hiervoor laurierblad en mierikswortel (zeer gemakkelijk te kweken). De augurken worden dan ook wat scherpe/pittiger.

      Beantwoorden
    16. Dorien Soons reageert op onze recensie. Ten aanzien van de laatste vraag schrijft ze: "De grootste impact wordt bij rundvlees veroorzaakt in de 'productiefase' van vee: scheten, boeren en de mest." Dat is voor koeien in bos en op de hei in principe niet anders dan voor koeien op stal in een intensieve houderij. Dat Veld & Beek Demeter-gecertificeerd is, houdt in dat het een gesloten circuit is, dus geen externe voedselaanvoer. De uitwerpselen vormen terreinbemesting, weliswaar op terrein van Natuurmonumenten, waar de planten weer van groeien. De runderen houden de natuurwaarde in stand, voorkomen vergrassing e.d. Maar dat alles maakt de scheten en boeren niet minder, tenzij voeding daar invloed op heeft. Lastig. Planten en bomen, op hun beurt, gedijen met CO2. Als er geen grazers op de hei zijn, kan daartegenin worden gebracht dat niet gegeten plantmateriaal in de herfst sterft en als het wat tegenzit gaat het rotten. Daar komen ook gassen bij vrij. Soons mailt ook: "… de laagste rundvlees-soort in Nederland is berekend op 8,9 kgCO2-eq/kg en dat betreft vlees van melkvee. […..] Een vegaburger is 1,1 kgCO2-eq/kg." Het natuurgebied is met de paar handen vol koeien ogenschijnlijk in balans. Dus de enige conclusie die we hier in ieder geval kunnen trekken is dat we, de gezamenlijke mensheid, doorgeschoten zijn in onze vleesconsumptie. Alles met mate.

      Beantwoorden
    17. De nieuwe machines van Panasonic hebben een diamantlaag aan de binnenzijde van het bakblik. Geen teflon o.i.d. De tweede machine ging vier jaar mee. Dat maakt de kosten/brood hoger. En het meel dat we kopen is thans €65/25 kg. Vandaag hebben we de nieuwste Panasonic SDZB2502BXE voor € 159 besteld. De met de SD 255 vergelijkbare zijn vandaag de dag goedkoper dan toen: € 134 en er is een versie van €119. Bij Elektrokoopjes, tenminste.

      Beantwoorden
    18. I agree a greenhouse is a better approach, but to get fresh greens in Canada, during the winter, is an amazing benefit. Between lettuce (arugula and spinach, etc.) I spend $10- 20 a week. More in the winter (10 basil leafs for $3, a small handful of chives also $3). It also might be a good way to start summer planting of vegetables. Anyway the biggest challenge is getting it delivered to Winnipeg (another $500, so I am waiting for someone I know to be driving out to Vancouver!)

      Beantwoorden
    19. Ik zag je berichtje over de Urban Cultivator. Heb je deze meer eenvoudige maar voordelige versie al gezien die ik verkoop? Ik gebruik hem nu ongeveer een half jaar. Gaat perfect! Groetjes, Petra

      Beantwoorden
    20. De namen die de Engelsen hanteren voor de courgette zijn inderdaad verwarrend, in uw overzicht ontbreekt nog de 'marrow', de naam die de Engelse volkstuintuinierr gebruikt. Soms zijn er items bij Gardeners World (2011) over wedstrijden wie de zwaarste kweekt! Nu Monty Don de scepter zwaait bij GW zullen zulke volkse gebruiken waarschijnlijk niet worden vertoond.

      Beantwoorden
      • De eerdere beschrijving van de courgette dateert van 2010. Op 14 februari 2021 is courgette geheel bijgewerkt. De marrow staat erbij. Typical Brittish vegetable. In Encyclopedia Brittanica staat: “Het echte vegetable marrow draagt vruchten van langwerpig-elliptische vorm, ongeveer 9 inch (25 cm) lang, bleekgroen als ze jong zijn, met witachtig vlees, en glad; als ze rijp zijn, hebben ze een bleekgele kleur.”

        Beantwoorden
    21. Buon giorno! Mag ik iets opmerken over het limoncello-recept? Het is natuurlijk een kwestie van smaak, maar de schillen van zes citroenen op een liter alcohol van 95% is wel erg weinig. Doe maar het dubbele. Laat de schillen een week of drie afgesloten onder de alcohol staan. Dagelijks schudden. Na die drie weken is alle olie uit de schillen en zijn deze echt voor niets meer te gebruiken. Op de foto's is te zien dat de limoncello helder is. Dat hoort niet. Het moet mooi ondoorzichtig lichtgeel zijn. Dat bereik je door het suikerwater afgekoeld (en dus niet warm) bij de 'citroenalcohol' te gieten (en niet andersom). Tenslotte: als alles vermengd is weer twee weken laten staan. Drink de limoncello te vroeg en je proeft c.q. voelt de alcohol, het water en de suiker los van elkaar in je mond. Probeer het maar… Dus: geduld!

      Beantwoorden
      • Beste Erik,

        Wat is de verhouding voor het suikerwater dat u gebruikt?
        Ik heb nu 4 liter 95%alcohol een paar weken met citroenschillen laten trekken en wil er nu suikerwater bij gaan voegen.
        Hartelijk dank voor uw reactie.

        vriendelijke groet,
        Iris

        Beantwoorden
      • Dankzij de reactie van Iris zie ik dat ik nooit heb gereageerd. Op de foto ziet de limoncello er helder uit, maar dat is als het heet in de fles zit. Afgekoeld is ze “wittïg” – troebel.

        Beantwoorden
    22. Je kan bij de slijterij ook mini-flesjes van drank kopen. Dan heb je enkele eetlepels voor enkele euro’s en geen literfles die staat te verstoffen in de kast.

      Beantwoorden
    23. Het is al wat jaren geleden. Maar het moet worden gezegd. Veldzicht beloofde ons toentertijd bij Tribù na te vraag te doen naar hoofdkussens voor deze ligbedden. Na twee of drie maal hen er aan te hebben herinnerd, niets meer gehoord.

      Dezelfde vraag hebben we op de website van Tribù achtergelaten. Nooit enige reactie op gehad.

      Beantwoorden
    24. In 2012 deden we niet mee met de Open Ecotuindagen, omdat toen de Dag van het Levende Erfgoed was – waar wij namens de Vereniging Het Nederlandse Bonte Bentheimer Landvarken aanwezig waren.
      In 2013 was er geen kunstenaar via de Stichting Kunstroute Renkum te vinden. Toen hebben we kunstenaars uit de buurgemeente Ede-Bennekom uitgenodigd.

      Beantwoorden
    25. Omkeren van een doorgesneden taart is gemakkelijk als je zorgt dat de taart heel goed is afgekoeld. Mijn mega zoete kleurstof bommen die ik voor kinderverjaardagen maak, bak ik de dag van tevoren en zet ik in de vriezer: half ontdooit is de taart heel stevig. En gaat het glazuren en dergelijke ook een stuk gemakkelijker. Een paar uur in de koelkast zetten werkt ook, dan is de taart ook al een stuk vaster van structuur. Dus 's ochtends bakken, 's middags doorsnijden en vullen. Verder een bord gebruiken om te keren werkt ook, net als bij het keren van een tortilla/frittata.

      Beantwoorden
    26. Zonder bindmiddelen, staat er. We hebben ze niet lang in onze webwinkel gehad. Al snel brokkelden de schaaltjes af; je reinste decompositie. Matthijs Vogels beloofde onze voorraad te vervangen door nieuwe, betere. Maar na herhaald aandringen hebben we ons verlies genomen. Het was een leuk idee.

      Beantwoorden
    27. Voor de kantonrechter hebben we dubbel en dwars verloren. De rechter keek niet naar de inhoud, maar paste de wet naar de letter toe. Was ongevoelig voor alle argumenten. Het feit dat Cozzmoss/Banning als bewijs voor de 36 cent eigenlijk alleen facturen van kranten onderling (van binnen het eigen concern) aanvoerde, werd geaccepteerd.

      Voor het oudste artikel over ons, waar we bovendien aan hadden meegewerkt, hadden we geen toestemming gevraagd aan de Volkskrant. Toen waren we onwetend en goed van vertrouwen. Voor drie artikelen nadien in dezelfde krant, hadden we wel toestemming gevraagd en gekregen. De rechter had kunnen zeggen: “Het was aannemelijk geweest dat u ook voor het eerste artikel toestemming had gekregen.” Hij zei echter: “Dat wil niet zeggen dat u voor dat eerste artikel ook toestemming had gekregen.” En dat kostte ons dus pakweg 3.500 euro.

      We zijn nu in hoger beroep. We hebben deze weg via kantonrechter zelf gekozen.

      Beantwoorden
    28. Inmiddels drinken we alweer jaren biologische en meer dan fair trade koffie van Illimani. Maar dat terzijde.

      De grootste lol van deze Saeco en het artikel op onze site hebben we door te letten op de bezoekersstatistieken. Met het woord ‘handenbindertje’ in een andere context bedoeld, kwamen ze op onze site.

      Beantwoorden
    29. Ergens in oktober 2013 liet Miriam weten haar passie (paarden) te willen volgen en haar ideaal (goed, eerlijk, lokaal eten) op plan 2 te stellen. Smaakschatten is dus niet echt van de grond gekomen.
      Februari-maart 2014 blijken anderen belangstelling te hebben dit concept over te nemen en door te starten. Wordt vervolgd.

      Beantwoorden
    30. Primo 2013 heeft SiteFeeling als gevolg van bezuinigingen door de overheid – overheid en semi-overheid was een belangrijke doelgroep – haar faillissement aangevraagd. Mrs. M ontwikkelt momenteel een nieuwe website.

      Beantwoorden
    31. Augustus 2013 hebben we ons abonnement opgezegd. Het Nederlandse nieuws was meer en meer wat nieuws in Amsterdam was (is). En, niet minder belangrijk, NRC had zich aangesloten bij de kongsi rond Auxen/Cozzmoss die op grove, intimiderende wijze jaagt op een ieder die teksten uit kranten op welke wijze dan ook op of in relatie tot haar website gebruikt. NRC onwaardig. (Van deze jacht leest of hoort men amper, omdat de pers daar uiteraard niet over bericht.)

      We hebben sindsdien een abonnement op De Correspondent. Nieuws is overal op Internet te vinden, De Correspondent haakt daar feilloos op in door elke dag met een doorwrocht achtergrondartikel te komen. 

      Beantwoorden
    32. Links, rechts, voor en achter hebben we de strijd opgegeven. De voortuin is Eetbare Siertuin met slechts wat paden van gras.
      Achter en opzij hanteren we Julia haar norm: als het maar groen is.

      Beantwoorden
      • Als het maar groen is….. en niet prikt!
        Mos is minstens even mooi dan gras.
        Wanneer je veel mos hebt en je wil dit niet, verander de omstandigheden: minder schaduw , meer mest, meer kalk en minder vocht.
        Maar waarom zou je?

        Beantwoorden
    33. Inmiddels kunnen we stellen dat varkensmest zeer goede resultaten heeft. Misschien van bonte bentheimers, omdat die een relatief lage voerconversie hebben – dus rijkelijk uitpoepen.

      Beantwoorden
    34. Hadden we het maar nooit geschreven: “Als het een beetje meezit genieten we eind februari van deze groente.” De winter 2012-2013 duurde erg lang en was koud.

      De winter 2013-14 was pet. En ja, we aten in februari witlof!

      Beantwoorden
    35. Nu, maart 2014, zijn de in 2010 gezaaide goji’s 40 cm hoog. De grond waarin ze staan is niet bijzonder rijk.
      Maar de conclusie is: succes!

      Beantwoorden
    36. We staan nog steeds achter deze keus. Vandaag gebruikt om de meidoornhaag uit te dunnen. Feest! (Nou ja, meidoorns hebben dus doornen, maar het gebruik van de schaar is super.)

      Beantwoorden
    37. Uiteindelijk komt het goed. Een paar jaar volhouden om ‘s avonds de kleine (en grotere) slakken te verwijderen. Als het biologische evenwicht daar is, pikken vogels, padden en andere dieren de slakken.

      Beantwoorden
    38. De honden vinden het helemaal niet erg dat de worst met lever is afgekeurd. Een stukje worst is een uitstekende beloning die het gehoor doet toenemen.

      Beantwoorden
    39. Norbert & Marijke.
      Complimenten voor deze smaakmakende en zeer uitnodigende aankondiging van jullie Open Tuindagen! Daarmee haal je de 1.000 gasten die dag wel. Over onze deelname moeten we ons ernstig beraden vanwege de tijd/tijdstip en de kosten (vlucht etc).
      Alle goeds
      Eelco

      Beantwoorden
      • Geen vuiltje aan de lucht, Eelco. Evert-Jan van De Eikenboom gaat mèt de geweldige olie èn zijn biologische wijnen een kraam vullen.

        Beantwoorden
    40. Bedankt Norbert! Ik wilde net ns gaan kijken of ik mn koriander zaadjes uit de toko kon zaaien, nu lees ik je artikel, ga t meteen doen!

      groetjes Stefan

      Beantwoorden
    41. Natuurlijk wil ik deze recensie niet ondergraven, maar als moestuin-dummy en automatiseerder vind ik het best moeilijk om snel iets te vinden. Voor mij zou de zaaiagenda digitaal moeten zijn, omdat je dan heel snel op verschillende manieren kan zoeken.

      Beantwoorden
      • Ik kan daar geen antwoord op geven. Wij doen het helemaal natuurlijk, anderen doen er karnemelk bij om het proces op gang te brengen of te versnellen. Belangrijk is dat het om melkzuur gaat. Zoals wij het doen: stampen en zout, ontstaat vanzelf melkzuur. Karnemelk is een melkzuurproduct. Azijn heeft een andere formule dan melkzuur.
        Maar (a) of het werkt weet ik niet en (b) of de verteringseigenschappen beter/slechter zijn, weet ik ook niet. Proberen, zou ik zeggen 😉

        Beantwoorden
      • Hallo, een reaktie twee jaar later: kool inmaken in azijn kan ook, op dezelfde manier waarop je zilveruitjes, augurken, courgette of gemengde groenten in het zuur kan inmaken. De kool is dan gekookt en geconserveerd door azijnzuur, suiker en zout. Voor je spijsvertering is dit dus compleet anders dan ‘echte’ zuurkool. Deze is niet gekookt, maar gefermenteerd door melkzuurbacterien. De kool is ook geconserveerd, maar niet door azijnzuur, maar door melkzuur. Doordat het niet verhit is, zullen een boel stoffen intact blijven (oa vitamines). Door het fermenteringsproces vinden er omzettingen plaats in de kool. Door een verhittingsproces ook, maar andere omzettingen. De preciese gegevens van wat het verschil is, zou je in een lab moeten meten, er is vast wel onderzoek naar gedaan bij de WUR in wageningen. Ik kan alleen zo op algemene biochemie kennis wel zeggen dat er veel verschillen tussen de twee eindproducten door deze twee verschillende bereidingswijzen zullen zijn. De gefermenteerde variant is algemeen bekend als “zuurkool”, zoals je hem ook in de winkel koopt. De gekookte, in verhitte azijn geconserveerde kool zou ik “kool in het zuur” noemen. (pickled cabbage). ik heb dit nog nooit in een winkel gezien en het lijkt me niet lekker en iets minder gezond. De beste manier om kool te conserveren lijkt me zuurkoolfermentatie met de van nature in de kool aanwezige (of via een scheutje karnemelk toegevoegde) melkzuurbacterien.

        Beantwoorden
        • Een bekend voorbeeld van in azijn ingemaakte kool (en wortel) is natuurlijk Atjar Tjampoer.
          Je vindt het altijd bij de chinees onderin het bakje Babi Pangang.

          Beantwoorden
    42. Ziet er prachtig uit, klein taal foutje onder kopje commerciëler , twee maal dus, ik weet wat het is als er content verloren gaat, en wens julle veel succes, mijn website is ook onder wordpress, niet perfect , maar zo gemakkelijk om mee te werken!

      Beantwoorden
      • Dank je. Het duurde even voordat ik het foutje zag. En maar meteen een tweede weggehaald ‘voorheen’ en ‘jarenlang’ in dezelfde zin is te veel van het goede 😉

        Beantwoorden
    43. He he, eindelijk, de EERSTE site die een realistische inschatting geeft van wat een warmtepompinstallatie kost, de terugverdien tijd en heel realistisch aangeeft dat je daarna wel even een jaartje of 12 het terugverdienbedrag moet sparen om fluitend een nieuwe installatie te kunnen kopen. Realistisch zijnde kom ik met de stelling dat je dat dan heel vroeg moet doen bij een eigen huis of erg jong moet zijn, anders ben je al dood en begraven voor je wat terugverdiend hebt. Maar heb je dat wel, je betaalt weliswaar geen gas en elektrakosten, maar je moet wel investeren in een dergelijke installatie en panelen en sparen voor vervanging. Dus wat zijn uiteindelijk de kosten per kwh?? Die moet je nl ook betalen aan de energieleverancier.

      Beantwoorden
      • Ja. Ik houd ook van realiteit, niet alles is haleluja. Ik kreeg twee dagen geleden ook lof voor de berekening van de kosten en baten van regenwatergebruik (zie tussenkop, ergens onderaan: Rendeert het?). Niet alles draait om geld, soms mag het ook om overtuiging gaan.

        De laatste vraag snap ik niet. Ik dacht dat ik alles netjes had uitgerekend (voor zover mogelijk). Het is duidelijk dat je het niet binnen vijf jaar terugverdient. Het hebben van zo’n installatie maakt natuurlijk wel deel uit van de waarde van de woning, dus je hoeft niet levenslang in het zelfde huis te wonen. Maar ik geef toe dat het voor jonge starters een probleem is.

        Beantwoorden
    44. Barba di Frate is echt geen hertshoornweegbree maar iets heel anders in Italiaans ook wel agretti, roscani. Ik weet Nederlandse term niet. Maar is heerlijk en ziet er ook heel anders uit dan hertshoornweegbree of, in Italiaans Minutina of Erba stella.

      Beantwoorden
      • Beste Annemiek, ik geloof dat je gelijk hebt. Zie ook mijn opmerking eronder – het duidt mijn eigen twijfel. Hoewel de Duitse Wikipedia het er over heeft dat hertshoornweegbree (Krähenfuß-Wegerich) in Noord-Italië en het Zwitserse kanton Tessin als barba dei frati wordt geteeld. Ook andere bronnen vermelden deze vertaling. Het recept komt uit de Nederlandse versie van het Italiaanse kookmagazine La Cucina Italiana. En ik heb het nog steeds niet gemaakt. Na 2003/2004 heb ik geen hertshoornweegbree meer geteeld – tot dit jaar. Het is van de week verspeend en zal ook in onze Eetbare Siertuin worden aangeplant.
        Bij de groentebeschrijving haal ik de Italiaanse vertaling barba dei frati weg. Hier laat ik het (nog even) staan omdat het de recept titel uit dat blad is.

        Beantwoorden
    45. Vraag(je):
      Waar vind ik nou eens toepasbare info over zonnestroom? We bouwden al (klein) en willen iets uitbouwen, met daarbij de optie om deels zonnestroom te vangen.
      (Moet lukken in ons zonnig Dalmatië).
      Voordeel: milieubewuste stroom, ook tijdens netstoringen (hier niet onbekend).
      Nadeel: terugverdientijd, met m’n 65-plus leeftijd een economisch gegeven.
      Kiezen is altijd lastig, kiezen zonder info nagenoeg onmogelijk.

      PS: Aardwarmte zou ik graag doen, maar met de stenige onderlagen nagenoeg onmogelijk. Hoewel, bronbemaling ook hier mogelijk, dus….?
      Afijn, alle zaailingen groeien intussen als een gek, dus wat zullen we klagen 🙂

      Beste groeten uit Dalmatie, Pim.

      Beantwoorden
      • Beste Pim. Ik weet niet wat je met ‘toepasbare info over zonnestroom’ bedoelt. Het is een kwestie van kosten en baten. En als je stroom wilt opslaan + accu’s (of je moet waterstof als energie-bewaarmedium willen, maar dat gaat te ver). De ligging (zo zuid mogelijk), de helling en geen schaduw (wij hebben bomen op het oosten) zijn belangrijk. En, meen ik mij te herinneren, hoe warmer het wordt, des te slechter de panelen presteren. Maar dat is misschien achterhaald. Ik weet dat het ECN een combinatiepaneel met een zonnecollector (water) had ontwikkeld.
        Verder moest ik onwillekeurig denken aan het boek The Solar House, dat ik jaren geleden heb gekocht. Niet zo zeer over pv-panelen, maar wel over optimaal zongebruik.

        Beantwoorden
        • Beste Norbert,
          allereerst bedankt voor je vriendelijk antwoord.
          Op geleide daarvan via ECN, naar Ministerie, Mastervolt en nog wat “hotemetoten” gegaan.
          Conclusie: niet aan beginnen, wordt veel te complex, zeker als ik e.e.a. moet omvormen naar kroatische systematiek.
          Dus andere wegen bewandelen om nog groener te worden.
          Gunstig aspect is dat veel stroom hier via waterkracht wordt opgewekt, zeker in onze regio.
          Nogmaals dank dus, maar een zonneboiler wordt ‘n ja, zonnestroom ‘n nee.
          En verder met m’n/onze eigen voedselvoorziening uiteraard, want dat is ook groene winst (en lékker).
          Beste groeten, Pim.

          Beantwoorden
      • De lupinus albus heeft in 2013 een beetje opgeleverd; veel zaad was onvoldoende gerijpt. Dus die is in 2014 uit onze Eetbare Siertuin geschrapt, ondanks de toch warme zomer 2013. De l. pisolus (altrei) hebben we geoogst en weer gezaaid; die zijn nu al fors gegroeid en we zullen zien of we in 2014 voldoende oogsten om een potje koffie te kunnen zetten. We hebben ook nog ander lupinezaad liggen; dat wordt 2015.

        Beantwoorden
        • Hallo Norbert. Kan ik misschien wat zaden van lupinus pilosus bij jullie kopen ? Ik heb er de juiste grond voor en vind ze erg mooi. Vorig jaar teelt mislukt omdat ik ze ook te lang geweekt had. Ik hoor het graag. 20 zaden zou al genoeg zijn

          Beantwoorden
    46. Inmiddels hebben we Edith (en ‘haar’ Roy) al meer dan eens ontmoet. Maar primo 2014 zijn ze naar omgeving San Fransisco verhuisd. Een mooie reden om hen ‘ooit’ weer op te zoeken.

      Beantwoorden
    47. Weet iemand of je ook gewoon griesmeel en de standaard (tarwe)bloem kan mengen voor pasta en/of pizza? of is onze griesmeel nog te grof?
      Ik bedoel dan de griesmeel voor puddingen enzo. Volgens mij is dat niet officieel durum.

      Beantwoorden
      • Het is lang geleden dat ik griesmeelpudding heb gemaakt. Misschien wel nooit. Maar ooit had ik dezelfde vraag en door ‘mensen die het weten kunnen’ is mij gezegd dat onze griesmeel hetzelfde is als durum als semola. En ja, dan kan je het mengen met standaard bloem, En verder: proberen maar. ‘The proof of the pudding is in the eating’ – maar hier is geen griesmeelpudding bedoeld.

        Beantwoorden
    48. Beste lezer,
      Ik kom met alle plezier deze dag. Waarschijnlijk plantjes kopen en rondsnuffelen.
      Hebben jullie ook gluten granen, melk, suiker, vrije salades en of maaltijden rauwkost eten.
      Dan eet ik heel graag mee. Liefs Simone

      Beantwoorden
      • Wij hebben zelf niet die producten die je noemt. Ik kan helaas niets zeggen over wat bijv. bij de tandoor-oven wordt geserveerd. Of wat Cokkie en Geraldine allemaal produceren.

        Beantwoorden
    49. Ik maak ook pesto van zevenblad. Ook al onkruid in de tuin, maar in het late voorjaar staan de blaadjes er lekker fris en mals bij. Een echte aanrader!

      Beantwoorden
    50. Zevenblad pesto is ook één van mijn favorieten. Ik maak het met een handjevol walnoten (er blijft altijd wel wat over na de visite).

      Beantwoorden
    51. Ergens in mijn jeugd was ik best gepassioneerd over windenergie, zelf voorzienend leven etc. Ik zag ooit een boek bij V&D en kreeg het van mijn ouders, uitverkoop, was geloof ik een paar gulden en men raakte dat boek niet aan de straatstenen kwijt. Staat nog in mijn kast. Leuk dat ik hier nu een stukje over dat boek aan tref!

      Beantwoorden
    52. Weinig nieuws onder de zon.
      Hoewel ik uit een totaal andere wereld kom (tandheelkundige materialen), kwam ik daar al achter bij een van de bezoeken aan grote producenten.
      Men heeft een product ontwikkeld, een machine gebouwd, maar net te weinig rendabele draaiuren. De oplossing is dan simpel, behoudt het A-merk, en draai identiek qua eigenschappen een B-merk om het gewenste volume te bereiken. Het A-merk gaat dan naar een A-markt, het B-merk naar een B-markt, en zodra er groei in de B-markt zit, wordt het A-merk geïntroduceerd.
      Ander verpakkinkje en vooruit met de geit, de melk, de pasta, de noem het maar op. Producenten willen en móeten winst maken, links- of rechtsom.
      Arme consument die bestookt met reclames aan de achterste mem hangt, maar de volle prijs betaalt voor z’n dómheid. Essentieel is en blijft: is het écht wat het pretendeert te zijn, of wordt de koper belazerd waar ie bij staat?

      Ik vrees het laatste.
      We moeten dus een weg terug zoeken, want ergens hebben we een essentiele afslag gemist, die van het ravijn vandáán gaat.

      Boeiend stuk overigens.
      Beste groeten, Pim de Vos vanuit Dalmatie.

      Beantwoorden
      • Zo lang de voorraad strekt – en we maken altijd nieuwe voorraad – is er plantverkoop op de dagen dat we open zijn. Vrijdag en zaterdag. Als u in de buurt van Arnhem woont, ook elke eerste zondag van de maand op Sonsbeekmarkt.

        Beantwoorden
    53. Er is natuurlijk de altijd onvoorspelbare factor van de Nederlandse Belastingdienst die altijd een kat en muis spelletje speelt met de burgers. Als er bijvoorbeeld over vijftien jaar veel Nederlanders een aardwarmte systeem zouden hebben, dan strijkt de aasgier daar op neer met een nieuw verzinsel dat aardwarmte belasting heet. Je blijft dus hoe dan ook financieel altijd aan het kortste eind trekken.

      Beantwoorden
      • Die “angst” delen we. De provincie Gelderland verlangt dat bronnen worden gemeld. Dat geldt voor boeren die in warme tijden besproeien maar ook voor aardwarmte. Eens komt de dag…. Aan de andere kant verlangen wij als burgers veel van de overheid. En dat geld moet linksom of rechtsom ergens vandaan komen. Voor mij rechtsom: hef maar flink op fossiele brandstoffen en vervuilende praktijken. Ook op “gewasbeschermingsmiddelen” (eufemisme voor fungiciden en pesticiden) in de landbouw. Enfin, nu wordt het politiek 😉

        Beantwoorden
        • Inmiddels is terecht die meldingsplicht landelijk geregeld. De achterliggende gedachte is niet zozeer het mogelijk heffen van belasting, maar het voorkomen van interferentie met anderen, bijvoorbeeld door de aardwarmte uit buurmans tuin te halen.

          Beantwoorden
    54. Afschuwelijk dat verhaal over die boer die het verliest van Monsanto. Nou moet hij 80.000 euro boete betalen aan die schoften die maar gif rondstrooien onze bijen vermoorden en wij zeggen niks en kijken toe hoe ons voedsel wordt vernietigd. Steeds mee zieke mensen. Wanneer worden wij eindelijk eens wakker! Wat voor een wereld moeten onze kinderen ooit leven?

      Beantwoorden
    55. Norbert en Marijke, ik denk dat ik ook wel namens Bernhard en Laetitia spreek, als ik zeg dat ook wij het een bijzonder leuke dag gevonden hebben. Mooi weer, een leuk en geïnteresseerd publiek, interessante standhouders enz. enz. Net als jullie beiden kijken we terug op een geslaagde dag!

      Beantwoorden
    56. Wat een bevoogdend stukje. Mogen vegetariers slechts BONEN eten en geen andere-in dit geval creatieve-oplossingen bedenken! Hoe zit ‘t overigens met vee + MILIEU!?

      Beantwoorden
      • We geven hier alleen onze mening; de weerslag van ons bezoek. Het staat vegetariërs vrij allerlei wegen te bedenken om de nodige eiwitten binnen te krijgen, maar het is wel raar dat wordt teruggegrepen naar vormen van vlees en vis. Wees dan werkelijk creatief en bedenk wat anders. Ik zie de Vegetarische Slager als een schakel tussen carnivoren op weg naar vegetariër of flextariër. Zo ken ik menigeen die is bedot: er werd een stuk kip of wat anders voorgeschoteld dat dus een product van lupinebonen o.i.d. was.
        Over vlees, rundvlees en milieu kunnen we kort zijn: intensieve veehouderij is slecht voor het milieu. Wij eten niet vaak vlees, maar als dan is het “goed” vlees. Wild, oude Schoonebeeker schapen uit de kudde van ‘t Soerel, die niet meer mee kunnen komen. En soms bonte bentheimer. Vroeger was november de slachtmaand. Men slachtte een varken dat een jaar of wat had geleefd van keukenafval e.d. Het geslachte dier werd verwerkt en daar deed men een jaar mee. We zouden eigenlijk terug moeten naar die gewoonte. Maar dat zal nooit meer gebeuren.

        Beantwoorden
    57. Twee jaar geleden heeft onze tuinclub in september uw tuin bezocht,graag willen de tuin ook in een ander seizoen bekijken.
      Is dit mogelijk in de week van 16 juni t/m 20juni?
      Graag z.s.m. antwoord met opgave van uw adres en telef. nr.
      Mijn telef.nr. is 0511-473068

      Vriendelijke groeten
      Greet Oosterhout van Harten

      Beantwoorden
    58. Leuke recensie. Ik ga het boek zeker lezen. En dank voor het vermelden van de Tandoorovens
      Even een correctie. De Tandoor Medium heeft een hoogte van 43 cm, een diameter van 37 cm en een opening van Ø23cm.

      Beantwoorden
    59. Waarom nemen jullie geen poes. De muizen pakken direct hun koffertjes als ze poes of kat ruiken. Een enkeling wordt gevangen door de poes maar meestal zijn ze voortijdig vertrokken die muizen. Een muizenval vind ik zo wreed al is de poes ook geen lieverdje met de muis die hij vangt. Muizen mogen ook op deze wereld zijn en soms in de moestuin van jullie want muizen moeten ook eten. Groet Marianne

      Beantwoorden
      • We hebben een kat. Een gecastreerde kater. In het verleden deed hij zijn best, maar die tijden lijken voorbij. We hebben hem al weken geleden op rantsoen gezet, met het idee dat ie dan wel “uit de natuur” gaat eten. Dat klopt. Van de week troffen we hem in de boomgaard aan, etend van (het achterlijf) van een jong konijn. Een ander probleem is dat onder de tunnels van het insectengaas, het een muizenvrijstaat is. Daar komt kat noch vogel bij.

        Beantwoorden
    60. In de ochtend van 19 juni 2014 zagen we een vos rond het kippenhok. En er bovenop. Toen hij geen ingang ontdekte, droop hij na een paar minuten af. Opmerkelijk was dat de kippen weliswaar flink kakelden, maar niet in paniek opvlogen of het nachthok invluchtten.

      Beantwoorden
      • Och ja, dat is een afschuwelijk drama..
        Ik vond onze kippen ook ooit dood in het hok. Op dezelfde manier gebeurd als bij jullie, het luikje naar het daghok open laten staan zodat de kippen bij het krieken van de dag naar buiten zouden kunnen. Goed bedoeld, maar met catastrofale gevolgen. Van de prachtige statige haan was de kop afgebeten en de kippen hadden twee gaatjes in de nek, ze waren leeggezogen.
        Het is een steenmarter geweest bij ons. Hij bleek te logeren op de zolder. We vonden een nest in de isolatielaag van steenwol toen we het dak gingen vernieuwen.. Altijd gedacht dat er katten op het dak liepen..
        Ik heb het mezelf in het begin zeer kwalijk genomen. Inmiddels is het een les geworden over hoe kwetsbaar dieren zijn (die we als huisdieren houden en inperken in hun bewegingsvrijheid.)
        Groetjes, Anna.

        Beantwoorden
    61. Gggggrrrr, ik heb hetzelfde als jullie in mijn moestuin(tje). Mijn groente allemaal afgeknaagd. Er is geen zaaien tegen bestand of het is alweer opgegeten.Heb inmiddels 17 muizen gevangen (ja, met muizeval en zonder pindakaas) in 3 dagen. Hier loopt tevens een kat, waarschijnlijk van de buren, ‘snachts rond maar de muizen blijven maar komen. Tegen 23.30 uur komt een egeltje al jaren op visite zijn vaste ronde maken door mijn tuin om mijn slakken maar ook een plakje worst/spek o.i.d. te eten. Dus Norbert, gedeelde smart is halve smart.
      Fijn tuinseizoen

      Beantwoorden
      • Daarom zet ik het op de site. Het is niet allemaal haleluja met moestuinieren. Dit jaar zeer frustrerend. Geef maar een strenge(re) winter. Misschien wordt het tijd voor het Verbond van Gefrustreerde Moestuiniers 🙂

        Beantwoorden
    62. Op 28 juni 2014 mag ik zeggen dat alles nog steeds naar behoren functioneert. (Laat ik dat dan maar meteen afkloppen, want deze uitspraken zijn vaak de goden verzoeken.)

      Beantwoorden
    63. Wij, Liesbeth en ik, zijn er helemaal voor om regenwater te gebruiken. Doen het nu zelf al 6 jaar met veel succes. We hebben een opslag capaciteit van 30 m3. Dat is 10 m3 voor de WC’s van drie appartementen, 10 m3 voor de groentetuin en potplanten en 10 m3 in een oude nog werkende put als reserve.
      Een opmerking wil ik maken over de hotfill van de wasmachine en de vaatwasser. Ook wij gebruiken voorverwarmd water. Houdt er bij installatie rekening mee om een thermische kraan tussen te plaatsen. Sommige machines reageren niet zo goed op water dat warmer is dan 50 – 55 graden.
      Groeten Han

      Beantwoorden
    64. Ik heb een aantal jaren in New Zealand mogen wonen. De Maori’s (zeg maar de echte kiwi’s) passen deze kooktechniek al eeuwen toe. Voor vele soorten voedsel, groente, hele kip, varkensbouten, vis, noem maar op. Voor geïnteresseerden: google een op “hangi New Zealand”.
      groet,
      Han

      Beantwoorden
    65. Hallo,
      Wat een geweldige info. Bedankt hiervoor.
      Mijn vraag. Wij wonen in Zweden en t staat hier vol met lupines. Kan je die ook opeten? Of moet ik echt een ander ras hebben? wist niet dat er zoveel soorten bestonden. Heel boeiend.
      Dank
      Elise

      Beantwoorden
      • Lang niet alle lupines zijn eetbaar, dus pas goed op. Verdiep je er eerst in. Naast die twee die we noemden zijn er nog één of twee waarvan ik weet heb. Ik heb in elk geval zaad van een andere eetbare soort – de gever wist echter de naam niet meer.

        Beantwoorden
      • Hallo Elise, geen idee of je al een afdoende antwoord hebt gekregen op jouw vraag. Je moet de Lupine Alba hebben om ze te kunnen eten. Bestellen kan natuurlijk (Spaanse Winkel) maar ik zou het vooral vragen in de omgeving waar ze in Zweden staan. De plaatselijke bevolking zal wel weten hoe het zit. Waar de eetbare groeien worden ze meestal ook gegeten. Krijg je meteen waardevolle tips en recepten Succes!

        Beantwoorden
    66. Vorig jaar wat proberen in te maken. Maar het inleggen in zout was geen optie. De augurken waren zeer scherp van smaak. De kruiden had ik er al minder in gedaan. Dus ik ga voor een oplossing met zout en water en wat proberen met verse kruiden. Mits dat ik genoeg kan oogsten dit jaar.

      Graag hoor ik nog over andere ook dit probleem hadden.

      Beantwoorden
      • Voor de goede orde: wij maken ze dus niet in het zout in. Alleen de eerste dag in het zout. (Als ze te lang in het zout blijven wordt de schil slijmerig.)

        Beantwoorden
        • Dat begreep ik al. Maar ze waren zo scherp. Ik nog eens de inmaak kruiden doorgenomen. Daar zit chili peter en pigment in. Beide zijn scherp van smaak. Dus nu gebruik ik wat kruiden die niet zo scherp zijn zoals: Dille, rozemarijn, mosterdzaad, jeneverbes, laurier en nog wat paprika, deels vers uit de tuin. Ik maak nu een paar augurken in, de eerste van dit jaar. Dan kan ik het proeven voordat ik alles in maakt (afhankelijk wat de tuin nog gaat brengen).

          Beantwoorden
        • Ik heb reeds verschillende manieren augurken ingemaakt maar nog altijd te zuur. Nu ga ik half om half proberen 250 ml azijn en 250 ml water en 50 gram suiker met de andere kruiden erbij. Ik hoop dat t iets wordt. Ik blijf maar proberen.

          Beantwoorden
    67. Echte buffelmozzarella haal je bij Arns in Zevenaar. Zou daar zeker ook hun waterbuffelyoghurt eens proberen voor dit recept. Is zo vol dat ik verwacht dat je dan de mayonaise weg kunt laten in dit recept.

      Beantwoorden
    68. Met zoveel adviezen ga ik maar eens voorzichtig aan de slag.
      De augurken liggen bijna 24 uur in ‘t zoute water. En nu nog even naar de C1000 voor inmaakazijn. En nog wat kruiden. ‘t Gaat vast lukken.
      Het is heel lang geleden dat ik augurken inmaakte. 70 iger jaren, dus…….. spannend. Dank voor alle tips en uitleg.
      Leuke site.

      Beantwoorden
    69. Wat een goede tips allemaal. Dit jaar voor het eerst zelf augurken in de tuin en mijn god na lang wachten werden ze ineens heel groot. De tijd van inmaken is gekomen, ben heel benieuwd hoe het gaat worden. Iemand nog specifieke tips voor een beginneling?

      Beantwoorden
      • Ik zou zeggen, volg de conclusie die we hebben getrokken: gewone “witte” azijn en 125 gram suiker op 1 liter. Eerst een dag in het zout leggen. En qua kruiden zeker dille.

        Beantwoorden
          • Uhhhh. Het is toch een kwestie van smaak. De oplossing ligt dan – in dit geval letterlijk – in het toevoegen van water. En/of wat meer suiker. Maar zuurte is nodig voor de houdbaarheid.

            Beantwoorden
            • Ik heb mijn eerste augurk geproefd . Deze staan nu 2weken in de kelder met inmaakazijn en kruiden . Ze zijn wel knapperig maar te zuur, iets zoetstof toegevoegd , ben benieuwd of het helpt. De volgende lading staat in het zout, morgen inmaken maar wel met wat suiker. Geweldig om te lezen hoe men met augurken bezig is.

            • Vraagje: hoe lang zou je augurken kunnen bewaren als je ze inmaakt met half azijn, half water ? Of is die verhouding verkeerd, en word het dan niet lekker?
              Ik heb ook augurken ingemaakt volgens het recept waarin staat : 125 gr.suiker per liter azijn. Maar die dingen zijn niet te pruimen. Veeeeeel te zuur. Ik heb dus net weer wat van de azijn uit de potten gekookt met suiker, en dat weer in de potten gedaan. Afwachten dus hoe of ze straks smaken. Heb nu 250 gr. suiker op 1 ltr. inmaakazijn.

              Inmaakazijn koop je bij de C-1000, het staat vlak bij de natuurazijn.

            • ik maak zelf al jaren augurken in met azijn van kesbeke is al gezoet en gekruid kant en klaar proef de augerken van kesbeke maar het is verkrijgbaar via een visboer die leggen er gebakken haring in

    70. Het is nu negen jaar later en inmiddels is bekend dat sperziebonen niet erg gaar worden in een zure (tomaten-)omgeving. Dus kook ze eerst voor en voeg ze later samen.

      Beantwoorden
    71. Hoi ik ben Elise,
      en ik maak voor het tweede jaar augurken in zoals het recept zegt ( leg ze alleen NIET in het zout ) wij vinden ze HEERLIJK en eten ze dan ook overal bij. Wat ik wel eerlijk moet zeggen: bijna alles komt uit eigen tuin.

      Beantwoorden
    72. Triest verhaal zo. Maar komt bekend voor. Mijn zelfuitzaaide koolrabi, die zo mooi opkwam, helemaal kaalgevreten. Alleen nog stengeltjes de volgende morgen. Bonen heb ik tot drie keer moeten leggen en nu zit de roest erin. Brocolli en spinazie gingen meteen in de bloei en zaad. De twee kersenbomen leverden niets op en ook de pruimen op een hand te tellen. Wat ging wel goed? Bij mij aardappels prachtig paars en roze, mooie grote appels, rijpe dadels voor het eerst en nu volop frambozen en bramen.

      Beantwoorden
    73. Ook Bureau Cambium is zeer uitgebreid aanwezig;
      – Marktkraam
      – Diverse kinderactiviteiten met natuurlijke grondstoffen, duurzame bouwmaterialen en duurzaam speelgoed ism met Openluchtmuseum; o.a. Leem gooien/-stucen, wandvlechten, kleien met echte klei en zand, KAPLA bouwen, huisjes knutselen, enzovoorts
      – Material experience duurzaam (ver)bouwen met o.a.; bamboe toepassingen, leem stuc, minerale verven, isolatie, en nog meer!

      Beantwoorden
    74. Eerst en vooral dank voor weer een uiterst lezenswaardige nieuwsbrief. Ik heb direkt (maar dan ook direkt) de zaadjes van een heel leuk tomaatje te “snotten”gezet.

      Over biodiversiteit, en de gezondheid van ons voedsel:
      Ik ben absolúút geen specialist (zie m’n blog), maar ben van mening dat kleinschaligheid een meer verantwoord, rijker, voedzamer en gezonder resultaat geeft. Ik geloof niet (meer) in megabedrijven die maximaal rendement uit hun monocultuur willen behalen. Kleinschaligheid en pientere combinatieteelt (wortel en ui bijvoorbeeld), lieten me zien dat het ánders kan, én MOET.
      Drijvende slaculturen, opgefokte gewassen, alles moet meer, sneller, efficienter, en het resultaat laat zich raden.
      De natuur als geheel is biodivers van zichzelf en laat zich niet de wet voorschrijven door op marge beluste kwekers, telers of producenten.

      Er is nog een lánge weg te gaan, voor beroepsgroep en politiek dát inzien. Ik volg het uit de verte en ben gewoon zelf begonnen.Zo kleinschaligst als maar mogelijk. En potverdomme, lékker!!!!
      Met beste groeten uit Dalmatie, Pim.

      Beantwoorden
    75. Toen ik pas een moestuin had, waren mijn koolplanten ook nogal eens het slachtoffer van de koolwitjes. Zelfs met een lang pincet waren de rupsen vaak onbereikbaar.
      Nu plant ik bij mijn kolen altijd een Oost-Indische kers. Eén plant is genoeg. De lange ranken leid ik langs de koolplanten. De koolwitjes vinden het blad hiervan veel aantrekkelijker dan de kolen en zetten dus hun eieren af op het blad van de Oost-Indische kers. De rupsen van de koolwitjes zitten ‘s morgens op de bovenkant van de blaadjes en zijn dan goed zichtbaar voor vogels en ook voor mij. Dit werkt al jaren heel goed in mijn tuin.

      Wie weet werkt het bij jullie ook.

      Hartelijke groet,
      Wia

      Beantwoorden
      • Tja. Het wemelt in onze moestuin van de OI kers. Die planten we overal, o.a. om zwarte luis te verleiden. Maar misschien ook koolwitjes, daar had ik nooit op gelet. Kennelijk dit jaar waren er òf te veel vlinders òf te weinig OI kers in de buurt van de kolen. Dank voor de tip! Ga ik extra op letten. In 2015.

        Beantwoorden
    76. Mijn moeder Elisabeth van Eck (zie eerdere reacties) maakte altijd augurken in, en na haar overlijden vorig jaar heb ik het overgenomen. Dit jaar zit ik met de handen in het haar: ook de Turkse groenteman kan geen augurken leveren! Een Turkse supermarkt hier heeft wel “Turkse augurken” voor in het zuur. Die zijn veel groter, gladder en onregelmatiger gevormd dan de augurken di ik gewend ben. Heeft iemand ervaring met de smaak?

      Beantwoorden
      • Nee, ik kan je geen raad geven over turkse augurken. Maar je zou een paar kunnen kopen, die aan stukken snijden als ze te groot voor een pot zijn, en dan volgens het recept inmaken.
        Het is het proberen altijd waard.
        Had je moeder ook een speciaal recept?
        Dan mag je dat van mij hier wel plaatsen.
        Mijn moeder had vroeger de heerlijkste ingemaakte augurken die je je maar kon bedenken, maar ik weet niet hoe of ze dat deed. Ja, dat is ook 50 jaar geleden.
        Jammer dat ik het recept nooit aan haar gevraagd heb.

        Beantwoorden
        • Mijn top recept dat ik al 50 jaar met succes volg na veel proefjes en proeven: augurken of kleine tuinkomkommers of niet te grote courgettes, wassen, puntjes er af, als ze groot zijn in stangen snijden, zaadlijsten er uit, een nacht in Low Salt, afspoelen, droogdeppen, in glazen potten, schoon uit de vaatwasser. Appelazijn vermengen met 150 gr suiker per fles van 750 ltr, de gewenste kruiden erbij ( mijn tip: Ras el Hanoet) dan even proeven of de zuurgraad goed is (anders wat water erbij) , even aan de kook brengen en de gevulde potten tot de rand toe vullen. Te eten na 6-8 weken en mooi knapperig.

          Beantwoorden
    77. Er hangen inmiddels mooie grote bonen aan mijn lupine-planten = Lupinus Albus. Zaden via een vriendin uit Spanje. Alleen is nu de vraag: Hoe maak ik ze klaar. Rauw smaken ze erg bitter. Even koken, ook bitter. Misschien eerst drogen, later 1 nacht weken en dan lang (8 uur) koken ? Of de velletjes eraf pellen ?
      Weten jullie misschien meer ? Ik hoop het. Ik kan event. een foto van de peulen en/of de planten mailen.

      Beantwoorden
      • Dan heb je meer geluk dan wij, vorig jaar. Toen haalden ze het niet om tot volle wasdom te komen. Ik weet dat de velletjes blijven er aan. En conserveren in zout water. Maar het fijne ervan kan ik nu niet zo snel vinden….

        Beantwoorden
    78. Hommel betere bestuiver dan de bij?
      Beter/slechter: Wij praten in superlatieven, de natuur is ongekend efficiënt.
      Dit kun je zo niet stellen. Want:
      – Honingbijen zijn bloemvast. Dus effectievere bestuiving: gespecialiseerd in een bloemsoort;
      – Bijen communiceren over drachtbron (bijendans)
      – Bijen zijn in het voorjaar in grotere aantallen aanwezig. Het hele volk overwintert. Vergelijk: een hommelkoningin overwintert

      Beantwoorden
    79. Ik wil voor informatie doorgeven dat er bij dezelfde uitgeverij, nogal verwarrend, nog een boek ‘Eetbare Wilde Planten’ is uitgekomen dit jaar. Nu geschreven, niet vertaald, door Marion de Kort.
      Ik heb zelf bij vergissing dit andere boek besteld en wil dus waarschuwen dat er twee boeken zijn met dezelfde naam, enkel een andere subtitel. De ene subtitel is ‘essentieel voor de ontgifting’, de subtitel van het door Norbert besproken boek is ‘200 soorten herkennen en gebruiken’.

      Beantwoorden
      • Klopt. Een terechte waarschuwing. Ik heb dat zelf niet zo in de gaten gehad, omdat ik ze beide heb. Maar ik kan me de verwarring voorstellen. Ze horen eigenlijk wel bij elkaar. In het boek ‘essentieel voor de ontgifting’ gaat De Kort nader in op de werkzame stoffen die in ‘200 soorten herkennen en gebruiken’ worden genoemd bij elke plant.

        Beantwoorden
    80. Ik zou graag wat meer informatie willen over de kweperen workshop in Haarlem. Ik ben erg nieuwsgierig en wil misschien wel mee doen, als dit nog kan. Wat zijn de kosten, en van hoe laat tot hoe laat is het? Alvast dank voor uw reactie. Vriendelijke groet, Erik de Vries

      Beantwoorden
    81. Ook ik zit ernstig verlegen om goede recepten voor witte lupine. Graag ontvang ik jullie best practicus. Kwam toevallig in een Irakees winkeltje witte lupine gedroogd tegen. Ook daar konden ze me niet meer vertellen dan dat ze er soep van maken.

      Beantwoorden
    82. En met de voeten stampen in plaats van met een eind hout? Dat vinden we in eigen land misschien onsmakelijk maar in de Mediterranee juist pittoresk. Een gezonde huid miegelt van de melkzuurbacterien. Het is dan bovendien jouw lichaamseigen bacteriehuishouding, dus dat wordt op maat gesneden zuurkool! De best denkbare werking op het darmstelsel lijkt me.

      Beantwoorden
    83. Ik doe mee met het VGM!
      Heel herkenbaar 🙁 hier krijgen we ook veel niet direct uit de grond en zaaien alles in potjes voor. Bij ons knippen de veenmollen de plantjes zo door en ook wel de engerlingen of de larven van de taxuskever.
      De jonge wortels zijn voor de slakken, volgend jaar gaat alles beter….dan kweken we voor in een dakgootje en schuiven de inhoud geheel in een geul.
      De prei is hier voor de uien- of preivlieg, daar helpt alleen elke week een beetje eco-spruzit tegen, of gaas.

      Beantwoorden
    84. Ik heb vorig najaar een paar planten goedkoop op de kop getikt. Inderdaad, degene in de droogste grond, felste zon, armste grond doet het erg goed. Zelfs zo goed dat hij bomvol vruchten zit en de nieuwe scheuten als raketten overal omhoog schieten. Zelfs tussen de tegels een paar meter verderop. Super makkelijke struik, kan tegen een stootje. Heeft stevig onder de sneeuw gelegen, staat tegen het huis aan de oost kant. Ik ga ze morgen maar eens plukken, smaken erg lekker.

      Beantwoorden
      • Klopt. We hebben onlangs in Leuven in een supermarkt het ook gevonden. Echter geen literflessen en relatief duur. Onze voorraad alcohol is echter nog ruim voldoende.

        Beantwoorden
    85. Ik volg jullie blog al een tijdje, vind het verschrikkelijk leuk om jullie experimenten en recepten ook te proberen. Wij wonen al een tijdje in Hongarije en je hebt hier vele prachtige producten. Ook daslook. En walnoten. Dus verving ik de pijnboompitjes door walnoten en dat smaakt ook perfect. Ook daslooksoep is heerlijk. Groetjes, Ineke de Ruiter

      Beantwoorden
        • Waarom alleen in Gelderland? En waarom niet bijvoorbeeld in Brabant of Limburg? Want met zo’n ketel prijs leg je toch eerder zonnepanelen.

          Beantwoorden
          • De vraag ‘waarom alleen Gelderland’ kan ik niet goed beantwoorden. De Provincie Gelderland heeft geld hiervoor beschikbaar gesteld. Als er veel eVita’s worden geplaatst, kan Remeha ze op den duur goedkoper produceren en leveren. Dat is de achterliggende gedachte: om de initiële kosten omlaag te brengen. (Zoals het met alles is: nieuwe tv-technologie is duur, de nieuwe volledig elektrische auto’s zijn duur, enzovoorts, maar over x jaar is het betaalbaar.)
            De ketel levert 1 kW per uur – als ie draait. Bij ons draait ie op de meest effectieve stand: geen bijverwarming met branders. Dus pakweg 13 uur per dag als het koud is, zeg gemiddeld 6 uur per dag. Is 6 kWh. Is in een jaar 2190 kWh. Is pakweg 14 zonnepanelen. Mooi op het zuiden en zonder hinder van bomen.
            Maar dan moet je daarnaast nog steeds een cv-ketel aanschaffen met onderhoud.

            Beantwoorden
      • Zo-even het bedrijf dat de eVita gaat installeren langs gehad. Ik vertelde hem over de 120 euro per jaar. “Dat is wel heel erg veel,” zei hij.

        Beantwoorden
    86. Deze taart leek wel voor mij gemaakt! Ik dacht vanmorgen vroeg: Wat moet ik met de rest van de gekookte bieten en aardappelen uit de koelkast? Zonde om weg te gooien.
      Het bleek allemaal ongeveer de goede hoeveelheid voor deze taart te zijn. Walnoten had ik ook nog in huis. Ik hoefde helemaal niets te kopen voor dit recept!
      En de taart smaakte heerlijk, samen met de bietensalade van gisteren en salade met veldsla, appel, geitenkaas en kikkererwten!

      Beantwoorden
    87. Ontzettend lekker!
      Ik kreeg een kilo schaap van iemand die er niet van hield (offerfeest) de smaak zou veel te sterk zijn volgens hem.
      na even speuren vond ik dit mooie gerecht , sterke smaak ? Door de mooie kruiden en het zoete van de dadels en abrikozen is de sterke smaak er niet.
      Ik zal het vaker eten.

      Beantwoorden
    88. Zo, ik had dus augurken ingemaakt op de verhouding: 1 liter azijn op 125 gram suiker. Ze waren echt niet te pruimen. Veel en veel te zuur. Ik heb er, uit de hand, suiker bijgedaan, en wat rauwe uit. Dat gaf er meer smaak aan.
      Ook had ik er dille (daar word de schil knapperig van), en peperkorrels in vanaf het begin. Augurken die ik in het zout had gezet, die waren zo vreselijk “ineengekrompen” na 3 maanden in het zuur, die waren helemaal niet te pruimen. Die heb ik doormidden gesneden, en terug in de pot gedaan samen met die suiker + ui wat ik eraan toegevoegd had. Ik dacht: ik zie wel wat ervan komt, zo is het ook niets.
      Na een paar weken zagen die “ineengekrompen” augurken er al stukken beter uit.
      Het smaakte ook beter. Om ze echt lekker te noemen, zal er toch nog iets anders moeten gebeuren.
      Ik heb het idee dat als het vanaf het begin niet zo goed gaat, je het wel kan verbeteren, maar dat het resultaat niet optimaal is. Ik heb het idee dat de augurk zelf vanaf het begin (ja hoe moet ik dat nu zeggen?) “vol” zit, en dat de ingrediënten die er later aan toegevoegd worden er niet echt helemaal goed meer in willen trekken.
      Maar 125 gram suiker op 1 liter azijn, o, bah, veel en veel te zuur.
      Ik heb een courgette recept, dat is heerlijk.
      Het is o.a. 1 kilo courgette, 300 gr suiker en een halve liter azijn. (+ ui, kurkuma en peperkorrels). Dat is heerlijk, en niet zuur. Dus ik denk dat ik volgende keer een halve liter azijn doe en 200 gram suiker voor augurken. Gewoon uitproberen.

      Beantwoorden
    89. Ik heb dit jaar voor het eerst augurken gekweekt in mijn achtertuin. Een cementkuip vol met grond, daarin een rol gaas van 1,5 meter en ongeveer 5 augurkenplanten. Hele goede oogst gehad en leuk om elke week een potje te vullen. Ik heb ze ingemaakt en de eerste potjes geproefd; ze zijn niet te zuur (heb wel meer suiker en water toegevoegd) maar zo heel erg zout nog. Is dat normaal? Heeft iemand een tip?

      Beantwoorden
      • Ik snap dat zoute niet. Nadat je de vruchten een tijd gezouten hebt, waardoor vocht wordt uitgedreven, moet je ze wel afspoelen en drogen. Daarna – dus nadat ze in het zuur zijn gedaan – zijn ze bij mij niet zout.

        Beantwoorden
      • Als je de augurken voor de tijd in het zout hebt gezet, ik weet niet hoeveel zout je erover hebt gedaan, maar dan zou ik veel minder gebruiken.
        De augurken die ik weckte, en die niet in het zout gelegen hadden, zagen er bij mij veel beter uit, dan de augurken die wel in het zout gelegen hadden.

        Beantwoorden
    90. Hoi, erg leuk te lezen over jullie avonturen met de bonte bentheimers. We hebben zelf circa een hectare grond en onze pony’s houden dit niet kaal. Overwegen nu om in het voorjaar te beginnen met 2 bonte bentheimers. Op hoeveel grond houden jullie de varkens?

      Beantwoorden
      • Twee bonte bentheimers hebben minimaal ca. 350 m2 nodig, 35 x 10 meter. Wij hebben er vier op, ik schat, 1750 m2. En reken er maar op: alles wordt kaal na verloop van tijd. Geef je het daarna rust, dan komt er een rijke plantenzee op van nooit gekiemde zaden die boven zijn gewoeld.

        Beantwoorden
    91. Ik heb met genoegen deze pagina over worst maken gelezen.
      Ik be op zoek naar recept(en) voor de klassieke Nederlandse verse worst. Ik kan deze namelijk niet in Zweden kopen.
      Op deze pagina geeft u aan dat het moeilijk kan zijn om aan een worstpers te komen. Ik wil daarom u een tip geven voor een keuken machine die mijn moeder vroeger (jaren 50) al had. Het was een Electrolux. Diezelfde machine wordt nog steeds in een moderner jasje gemaakt door de oorspronkelijke fabrikant die die machines maakte voor Electrolux.
      het bedrijf heet Ankersrum.
      Ik heb gisteren nog gehakt met deze machine gemaakt en ga vandaag proberen om daar wat worst van te maken en hoop een goed recept te vinden op uw pagina

      Beantwoorden
      • Kijk, dat is leuk. Ik heb die machine – een werkelijk krachtig apparaat – sinds een half jaar. En de gehaktmolen is super, de fruit-/sappers ook. Ik heb wel een hele goede worstpers van Dick. Maar de Ankarsum is de beste keukenmachine die er is. Vergeet KichtenAid ;-).

        Beantwoorden
      • Wij hebben een keukenmachine van Kenwood: in ons geval de Cooking Chef. Voor deze zeer degelijke machines zijn gehaktmolens met worst opzetstuk te koop.
        Werkt erg goed!

        Beantwoorden
        • Wij hebben een Electrolux Assistent – tegenwoordig (weer) Ankarsrum – en dat is een vreselijke mannetjesputter. Wordt niet koud of warm 😉 Dus ook goed.

          Beantwoorden
    92. Een tip, je kan de karnemelk ook vervangen voor melk met een eetlepel citroensap erdoor, als je geen karnemelk drinkt.
      Dat heb ik geleerd dankzij recepten voor muffins.

      Beantwoorden
    93. Door te googelen op gevlekte bonen en dan kiezen voor afbeeldingen heb ik bonen die ik eens kreeg kunnen benoemen als pronkboon.
      Daar doen deze bonen me aan denken. Ook van pronkbonen bestaan vast meerdere soorten.
      groet Antoinet

      Beantwoorden
      • Dat klopt, maar dan. Naamgeving is een heikele en zorgvuldige kwestie 😉 Er zijn heel veel lokale namen in omloop en ook namen die bij wijze van spreken ter plekke door een zaadhandelaar worden verzonnen c.q. vrijelijk worden vertaald uit een andere taal.

        Beantwoorden
      • Dank Dineke, met het antwoord van Renée, denk ik dat we het dus hebben over een en dezelfde boon, die in de VS Christmas Lima (bean) wordt genoemd en in Italië fagioli del Papa of fagioli di Lima.

        Beantwoorden
    94. Beste heer/mevrouw,

      Ik zie bijv. op:

      http://www.culy.nl/inspiratie/culys-kitchen-pirate-verse-worst-draaien/

      het volgende:

      …”De laatste stap is het opdraaien van de worsten tot charmant saucijsformaat. Knijp hiervoor om de tien à twaalf centimeter in de worst om het deeg een klein beetje te verschuiven. Draai de worst op deze plek een paar keer rond, net zoals een clown doet bij het maken van vormpjes van ballonnen. Ga zo door tot je aan het einde bent en het deeg op is.”

      Mijn vraag is kun je na een paar keer ‘omdraaien’ van de darm, de worsten/worstjes ‘scheiden’ door ze bijvoorbeeld op de ‘draaiplek’ door te knippen, Blijven de worsten dan (in rauwe vorm) en bij het braden wel intact? Of moet je de gevulde darm (verdeeld door het omdraaien) in z’n geheel braden?

      B.v.d. en vriendelijke groet,

      Bram Hofland

      Beantwoorden
      • Ja, doorgaans gaat dat. Soms opent het uiteinde van de worst zich iets. Het is net als bij de verse worst van de slager. Je kunt een paar aan elkaar laten, maar dat draait dan weer wat lastig om.

        Beantwoorden
      • Ja. Je hebt gelijk. Er gaan (a) op korte termijn, via genetische manipulatie, nieuwe, betere, meer smaakvolle tomaten komen. Of we daar blij mee moeten zijn, is de vraag. Persoonlijk sta ik niet geheel afwijzend tegenover cisgene manipulatie – genen van dezelfde soort van het ene ras in het andere brengen (dus van de ene tomaat in de andere), is vergelijkbaar met natuurlijke kruising. En (b) zal er nog verder worden onderzocht want de genetische verschillen zijn momenteel klein, dus moeten verschillen in grootte, kleur, smaak ook op andere manieren (zijn) ontstaan.

        Beantwoorden
    95. Inderdaad, je moest de slacht van kippen toch maar eens publiceren, ook al is het “ach arm kippetje toch”.
      Ik heb hier waar we wonen (in Dalmatie dus) de hele slacht van de thuis gehouden varkens gefotografeerd, en heb datzelfde gevoel.
      Technisch hoogst interessant, maar ja, het blijft onvrijwillige euthanasie om der wille van een pracht stukje vlees, schitterende hammen en superieur spek.
      Ik ga m’n serie via een link plaatsen, want het is net als met tv, je hóeft niet te kijken, maar als je wilt mág je weten waar goed vlees vandaan komt, inclusief het moment waarop een dier tot vlees verwordt.
      Ik zal je t.z.t. een berichtje met de link sturen.

      Beantwoorden
    96. Vandaag heb ik deze zuurkoolschotel gemaakt voor ons en ik vind hem geweldig. Zelf verdraag ik geen ui en dat heb ik vervangen met gebakken appel en ging heel goed.
      Dankjewel we gaan dit zeker herhalen!

      Beantwoorden
    97. Ik kan mij heel goed voorstellen dat het verwarrend over komt. Ik vind dat jammer.
      Wij willen echt iets in beweging brengen en zijn daarom ook op een aantal sporen aan het werk. Die verschillende sporen zijn (blijkt uit jouw nieuwsbrief) niet helder voor het voetlicht gekomen. Ik vind dat jammer en trek het mij aan dat dit niet is gelukt. Ik ga proberen hier nu nog wat aan te doen.
      Wij hebben het spoor van de “koepel” waarin de initiatieven van planten, dieren en bomen samen vormgeven aan het “grote gezicht” (ons levend cultureel erfgoed/ een levende zadenbank) naar buiten t.w. het grote publiek, de overheden, de politiek, en de fondsen.
      Daarnaast hebben wij de “plantenpoot” die inhoudelijk meer verbindende stappen verdient. Een van de mogelijkheden hiervoor is een “ProSpecieRara’ achtige aanpak met name om het grotere publiek een levende zadenbank te geven. Het is mijn heilige overtuiging dat wij hier in samenwerking invulling aan kunnen geven met respect voor ieder “initiatief” op dit moment. Laten wij werkende wijs ontdekken welke structuur hiervoor passend is.
      Ik ben ook ontzetten blij met het verhaal over de seed library. Ook dat lijkt mij een goed uitgangspunt om met een klein groepje te verkennen en kijken hoe wij hier vorm aan kunnen geven.

      Beantwoorden
    98. Lijkt me een interessant boek. Maar vraag me af of het ook echt ingaat op het praktische “hoe doe ik het zelf”. Zoals bijvoorbeeld het zelf maken van een wormenbak. EM heb ik al ervaring mee, maar ik zou wel eens een wormenbak willen opzetten.
      Hebben jullie zelf ervaring met de onderwerpen in het boek naast compost?

      Beantwoorden
      • In dit boek staat behoorlijk uitgebreid hoe je een wormerij opzet. Ook waaraan een bak moet voldoen en hoe je dat eenvoudig zelf realiseert.

        Globaal zijn er, naast de achtergronden, geschiedenis enzovoorts, drie hoofdthema’s: composteren, wormerij en onze eigen uitwerpselen – de nachtaarde.
        Omdat wij zelf natuurlijk al een tijd uitgebreid met deze materiën bezig zijn, vind ik persoonlijk de achtergronden en de geschiedenis het meest boeiend. Maar, het moet gezegd, ook het opzetten van een composthoop is weer even een opfrissertje. Wij hebben geen wormerij en ik denk ook niet dat we dat gaan doen. Net zo min dat we nu opeens ergens een composttoilet gaan installeren. Maar de urine vloeit rijkelijk in de tuin!

        Beantwoorden
    99. Dank voor de recensie! Ik las dit weekend ook al een korte recensie in Trouw, waar ook zeker het aandeel voor kinderen genoemd werd. Was bang dat het daardoor misschien wat kinderachtig zou zijn en vroeg me al af wat Norbert van het boek zou vinden. En lees daar!

      Beantwoorden
      • Tja. We delen dit niet omdat het zo lollig is, maar omdat het realiteit is. En dit is al heel wat anders dan in de kiloknallerindustrie. Ons dilemma is dat je, om biodiversiteit te behouden, moet fokken. En dan hoort dit erbij. De extrema is dat, als we allemaal vegetariër worden, dit soort rassen uitsterven. We kunnen ze immers niet ongebreideld laten vermenigvuldigen, zoals wij mensen doen (uitgezonderd het een-kind-beleid in China).

        Beantwoorden
    100. Tja, het blijven slimmerikken, die varkens. Hier in onze Dalmatische omgeving is de slachttijd ook aangebroken, maar dat is huisslacht.
      Vind ik persoonlijk nog niet zo verkeerd, omdat het varken niet vervoerd hoeft te worden (stress).
      Het varken wordt met een touw om de nek en veel vriendelijke woorden naar buiten geleid, en daar aangekomen is het ineens “pang” en klaar.
      Overigens wordt voor het uitslachten eerst een monster gekeurd, ook hier, want het mag dan geweldig mooi vlees zijn (en dat ís het), liever ook veilig vlees.
      We worden binnenkort vast her en der uitgenodigd om de eerste eigen worstjes te keuren en over een poosje is de gruwelijk lekkere huisgerookt/luchtgedroogde prsut weer klaar. Goed leven is eerlijk leven en daar hort eerlijke slacht gewon bij.

      Beantwoorden
    101. Dan hebben wij het een stuk gemakkelijker met onze hanen. We wachten tot ze op stok zitten, dan pak ik ze voorzichtig op, leg mijn handen over het kopje zodat het donker en rustig blijft en breng hem naar zijn beul. Die doodt hem voordat hij echt in de gaten heeft wat er gebeurt.Natuurlijk is het droevig en lastig, maar ook dat hoort bij het leven. Mijn criterium: zou ik zelf zo dood gemaakt willen worden. Met respect en vriendelijkheid, snel en in jullie geval met een heerlijk hapje in de buik. Zeker weten van ja.

      Beantwoorden
    102. Water kookt op 100°C, en niet op 1000°, en onder de 90°C verdampt er meer alcohol in plaats van onder de 900°. En een refractometer lijkt me nogal een duur spul om het alcoholgehalte te bepalen, een glazen alcoholweger (een soort vlotter met schaalverdeling) werkt zeker zo goed en kost enkele euro’s.

      Beantwoorden
      • Ik hoop dat u begreep dat die kwestie van nulletjes het gevolg is van een conversie van het vorige content management systeem naar het huidige. Soms is automatisering gewoon dom. Voor het andere: dank voor de tip!

        Beantwoorden
    103. Vreselijk vind ik het. Aagje mag dan niet een doorsnee Bentheimer zijn geweest qua gedrag.Ik denk dat ze verschrikkelijk slim was en de moeite waard om veel van te houden. Misschien was ze wat te slim en daardoor niet de meeste gemakkelijke? Ik besef dat wanneer je dieren houdt om vlees ervan te maken, je je niet open kan stellen voor het individu. Dan kun je geen verbinding vanuit je hart met ze maken. Want dan wordt het ondraaglijk. Mijn ervaring is dat de meest lastige moeilijke dieren uiteindelijk wezens blijken te zijn waar je 3 dubbel van gaat houden. Zo bijzonder. Ik eet al heel lang geen varkensvlees meer omdat ik ze geweldig vind en niet achter de manier van houden en slachten kan staan.

      Beantwoorden
      • Vooropgesteld, we plaatsen deze verhalen op onze site omdat het de werkelijkheid is. En bij ons is het dan nog een mooie werkelijkheid, in vergelijking tot de intensieve houderij.

        We waarderen je mooie reactie, Ilse. We eten zelf ook weinig vlees, en àls, dan uit zeer goede bron. En omdat het moet. En dan ook alles. Er ontstaat een probleem als niemand meer varkensvlees wil eten. Dan sterft een ras uit. Wij proberen dit bijzondere ras in stand te houden en soms moet er worden geslacht.

        Aagje was bijzonder, maar na pakweg anderhalf jaar zijn we niet meer van haar gaan houden. De slimheid viel overigens ook wel mee (of tegen). Je hebt gelijk data je van de dieren gaat houden. Met onze Janneke, die in augustus 2009 hier kwam, en nu al Hakim, het nog jonge beertje, is de band heel anders. Ze zijn beduidend intelligenter dan Aagje (en Harm) en we luisteren naar elkaar 🙂

        Beantwoorden
    104. Ik heb zelf ook een smartstill II en heb ook (rode) wijn gedestileerd maar deze smaakte erg zuur,is dat ook bij jullie het geval? Bij het destileren van stookwijn(water,suiker,gist) is dit niet het geval.

      Beantwoorden
      • Nee. Zoals je ziet hebben we oude wijn gebruikt. Het lijkt mij dat jouw wijn lucht heeft gehad en azijn aan het worden was toe je het ging destilleren. Kan dat? Ik heb er geen problemen mee gehad. Wil nog wel wat andere drankjes destilleren voor alcohol. Van die zogenaamde lokale kruidenbitters die je liefdevol cadeau krijgt, maar in feite allemaal hetzelfde alleen met een ander etiket.

        Beantwoorden
    105. Heb het deeg voor de pastei gemaakt zoals beschreven. Het werd na een uurtje koelkast keihard en niet te rollen. Heb maar gewoon een normaal pasteideeg gemaakt.

      Beantwoorden
      • Ik zou het niet weten. Temperatuur koelkast? Ik zie alleen dat in de beschrijving een half uurtje staat. Maar het gaat erom dat het vet wat stijver wordt.

        Beantwoorden
    106. Wij wonen in de Duitse Eifel met een toom kippen en hebben als oplossing tegen dit soort moordpartijen een automatisch luik met een tijdklok. Zelf geknutseld met een motor van een automatisch rolluik, katrolletje etc.
      Werkt goed!

      Beantwoorden
    107. Nu pas verhaal gelezen; oliebollen, kniepertjes enzovoorts, alles vroeg aandacht. Maar nog de beste wensen!
      Een oude truc is ook: zet een aardappelmand op het hoofd van het varken als die achterwaarts staat.Het varken zal willen zien en loopt achteruit zo de veewagen in. Je moet wel met 2 man zijn.Lukt altijd!!

      Beantwoorden
    108. Mijn zuurkool is dit jaar gelukt, vandaag het vat met zuurkool van acht kilo groene kool uit eigen tuin geopend: heerlijk, heerlijk. Nu de volgende stap (afgezien van opeten, maar daar gaat mijn vraag niet over) : hoe bewaar je zuurkool optimaal? In het vat laten staan? Met de vacuüm-machine in porties in zakjes doen?

      Beantwoorden
      • Wij houden het in het vat. Met de hand in een plastic zakje haal ik de stenen er uit, pak zuurkool uit het vocht (uitknijpen) en doe het in een kom. Stenen terug, alles goed onder vocht duwen. Ooit de tip van iemand gehad om een scheutje kirsch erbij te doen. Dus dat doe ik. Het deksel op het zuurkoolvat en weer wat water in de rand.

        Beantwoorden
    109. De service van Lensen Huishoud BV, de leverancier van Nivona in Nederland, is uitstekend!

      Januari 2015, na 7728 keer te hebben getapt in twee jaar, was de machine toe aan een onderhoudsbeurt. Dat kost, incl. transport, 140 euro. Stel dat de machine na aanschaf tien jaar meegaat, is dat 95 euro per jaar. In twee jaar dus 190 euro + 140 onderhoud = 330 euro. Voor dat aantal koppen koffie is het 4.2 cent per kop geweest.

      Voor deze Nivona hadden we een Saeco voor 355 euro, in 2008 voor een aanbiedingsprijs bij Makro gekocht. Een apparaat dat ons bezig hield; we noemden het ”ons handenbindertje”. Die is iets van 4,5 jaar meegegaan, maar liep zeker een jaar op zijn laatste krachten. Dus 80 euro per jaar. Voor beduidend mindere kwaliteit en veel meer ergernis.

      Beantwoorden
    110. Aardperen ik had er nog nooit van gehoord. Ik zag ze in de winkel, de Spar Matze op het Noordereiland, Rotterdam. Zij hebben van die houten kratjes met biologische groenten.
      Ik heb met de kaasschaaf heel dun geschild en in fijne plakjes gesneden, daarna in de pan frituren. Geen chips meer nodig.

      Beantwoorden
    111. In Frankrijk ligt het gewoon in de supermarkt waarom niet hier? Omdat een heleboel mensen het zielig vinden! De zelfde mensen die god wat niet eten zonder het besef wat ze werkelijk eten! Triest……

      Beantwoorden
    112. Dat is wel een prachtig beeld van onze hypocriete samenleving….Ongelooflijk . Deze beelden zijn te schokkend? Terwijl de meeste kinderen iedere dag vlees eten. En dan niet mogen weten waar het vandaan komt? Terwijl er iedere dag schokkender beelden te zien zijn op tv over het mensenras? Terwijl de pc spelletjes, de tv programma’s vol zitten met schokkende beelden van wat mensen doen? Wonderlijke wereld, maar het is natuurlijk niet alleen deze meester, het is beeld.

      Beantwoorden
    113. Práchtig! Het getuigt van respect voor het dier om eerlijk te laten zien hoe het wordt verwerkt tot eerlijk vlees.
      En laten we wel wezen, dit vlees is áltijd beter dan de volslagen idiote voorverpakte supermarkt porties!
      Compliment dus, Pim (vanuit Dalmatië).

      Beantwoorden
    114. Zo hoort het!
      Vroeger kwam bij ons op de boerderij een klein meisje spelen. Waar is Ad? vroeg ze aan mijn vrouw. Die is bij de kippen. En daar was ik juist bezig met slachten.
      Jarenlang was ik een dierenbeul, maar bij mijn vraag of ze weleens kip at: ja, maar dat zit in plastic…

      Beantwoorden
    115. Ik ben vandaag opzoek gegaan naar verse augurken, maar ik kan ze nergens kopen, ook niet op de Haagse Markt. Weet iemand waar ik de beste kans maak om ze te kopen. Ik wilde vandaag graag bovenstaand recept maken.

      Beantwoorden
    116. Dag mevrouw/meneer, kunt u mij vertellen welke bergkazen wel rauwmelks heten, maar dus wel gethermiseerd zijn? En hoe kan ik dat zelf zien? Alvast bedankt!

      Beantwoorden
    117. Heel interessant artikel! Mooie illustratie’s. Volgens mij is het wel een vergeten groente, onze (over-)grootouders aten ze wel. In Frankrijk en in België zijn rond 1850 en later meerdere artikels verschenen in gerenommeerde tijdschriften zoals ‘Belgique Horticole’ en ‘L’Horticulteur Français’ over deze knolgroente. Teelt en recepten werden uitvoerig beschreven. De zaden-en plantenfirma Louis Van Houtte uit Gentbrugge biedt plantgoed aan in zijn catalogus van 1847 tot 1891, ook die van Vilmorin-Andrieux uit Parijs, Haage & Schmidt uit Erfurt, …
      groeten
      guy

      Beantwoorden
      • Dank je Guy, voor deze informatie. Ik ben daar heel blij mee. De vraag is echter of het ook een echt voedsel is geworden, zoals pastinaken, allerlei knolletjes en (uiteindelijk) de aardappel. Of dat het tot beperkte kring bleef; (een aantal van) de lezers van de genoemde bladen. Wat ik wel in de beschrijving noem is dat Vilmorin het heeft gepoogd, maar dat het geen succes werd. In het recent verschenen boek Liever Lokaal – vanuit de Slow Food-gedachte geschreven dat het eten uit de regio moet worden gehaald – staat met enige stelligheid: “deze groente werd door onze voorouders gegeten”. Dat suggereert een gangbaarheid die ik durf te bestrijden. Die gedachte heeft mij wellicht geleid bij het maken van de beschrijving.

        Beantwoorden
    118. Is de vogelbeschermingscheurkalender van 2015 nog te koop bij u? Ik zou er graag nog 1 willen kopen. Ik hoor graag van u.
      Met vriendelijke groet, Joke van Dijk.

      Beantwoorden
      • Niet bij ons. Wij recenseren wel boeken (en deze kalender), maar verkopen het niet. Misschien ooit, voor dit soort bijzondere zaken.

        Beantwoorden
    119. Bentheimers die stro en hooi eten? Wij hebben er twee en ze halen er hun neus voor op tot ons grote verdriet. Zelfs mengen met tarwe en brokken helpt niet. Ze peuzelen het er gewoon tussen weg. Pech voor ze want veel meer krijgen ze niet. Beide een kilo brok en of groente en fruit afval uit de familie. Ze lopen dan ook in circa 700 m2 bos waar ze hun eigen kostje bij elkaar mogen en moeten scharrelen…. maar hooi en stro? Echt niet.

      Beantwoorden
      • Het zijn net mensen. Ze krijgen bij ons – als er geen ander groen voer is uit de tuin et cetera – elk 2 x 1 kg eko zeugbrokken. ‘s Ochtends rond 9 uur en ‘s avonds rond 17:00 uur. ‘s Ochtends krijgen ze ook nog een plak hooi erbij, losgetrokken. En dat gaat er gretig achteraan.
        Maar ja, ik hoorde ook van andere houders dat hun bonte bentheimers geen kool aten. Bij ons wel.

        Beantwoorden
    120. Onder “Compositie”: Tweede zin: “Het taartdeeg uit de oven rolt u uit tot een grote lap.” Moet dit niet zijn: ” Het taartdeeg uit de koelkast rolt u uit tot een grote lap.” ?

      Beantwoorden
      • Ja. Dat moet het natuurlijk zijn. Dom, dom, dom maar fijn dat er oplettende lezers zijn 😉
        Ik ga het aanpassen. En meteen een ‘dt’ gecorrigeerd.

        Beantwoorden
      • Jazeker! En meer. Ik heb er voldoende recepten mee. Ook hautste cuisine. Maar ben nog niet toegekomen aan een plantbeschrijving, dus ik houd het kruit even droog 😉 Dank voor de respons, want nu weten zeker en vast meer mensen het, als ze dit lezen.

        Beantwoorden
    121. Ik vroeg me af of, als de witte lupine niet wil groeien in Nederland, de blauwe variant dan toch ook wel gebruikt kan worden om te eten? (Niet om koffie van te zetten). Het lijkt me dat ‘blauw’ slaat op de kleur van de bloemen en niet van de zaadjes of de kleur van de kweker nadat ‘ie ervan gegeten heeft…?

      Beantwoorden
      • Ja, het blauw slaat op de kleur. Ik heb geen idee of de zaden van de blauwe goed eetbaar zijn. Dus ook niet of iemand blauw is weggetrokken. Inmiddels heb ik ook lupinezaden die wit en kogeltjesrond zijn. “Dit zou een eetbare lupine moeten zijn,” werd mij verteld “maar de zaden zijn keihard.” Dus kreeg ik de zaden. Ik weet niet wat het is en wat ik ermee ga doen.

        Beantwoorden
    122. Heb verleden jaar een potje met olijf komkommer in het zoetzuur gekregen.
      Dit was heel lekker maar dit was olijf komkommer met stekeltjes.
      Op Uw website zag ik ze staan zonder stekels, genaamd achocha.
      Hoe kom ik aan deze zaden ?

      Groet, Rienk

      Beantwoorden
    123. Ook lekker met walnoten en parmezaanse kaas in de pasta ipv spekjes en champignons. Een teentje knoflook voor wat meer pit kan ook erbij.

      Beantwoorden
    124. De japanse duizendknoop bevat ook veel resveratrol en dit wordt als supplement verkocht in health food stores. Nu jullie de varkens ingezet hebben begrijp ik dat de bamboostengels bestreden gaan worden.
      Is er wel een overweging geweest om dit nuttige reveratrol te isoleren van die plant en te verkopen aan die food industrie?
      Ik zit zelf ook met ruim 1500 m2 van die planten maar overweeg nu om maar een soepje te maken van de wortels

      Beantwoorden
    125. Twintig jaar kippen gehad in hartje Den Haag en mijn oplossing was honden op het terrein. Want vossen en buizerds komen ook overdag. Mijn kippen hadden voorkeur om toch in de boom te slapen, terwijl ze 3 hokken hadden. Sinds tien jaar vang ik afgedankte dieren op, die ik na apk weer herplaats en zo ook bij de molenaar, die ook jager is, paar keer ‘verse’ kippen gebracht, omdat op klaarlichte dag zijn kippen geroofd werden. Dader ligt nog op kerkhof. Deze jager, ook leraar techniek, had een ingenieus inloopval voor de vos gemaakt in zijn kippenhok, maar ik zei hem al dat vossen heel slim zijn. In de duinen breek je je nek over de vossen en die lopen dan gewoon met je mee als je paardrijdt behalve als je een hond bij je hebt.

      Beantwoorden
    126. Goedenavond, Dank voor de uitgebreide recensie. Wel een klein maar opmerkelijk foutje in je tekst (en dat staat toch best duidelijk in de inleiding :-). De recepten bij de verhalen zijn niet van de BN-ers zelf, ze zijn door mij bedacht en geïnspireerd op de verhalen die ze me vertelden! Daardoor zijn het recepten met een vleugje nostalgie en een moderne twist. Hartelijke groet, Lisette

      Beantwoorden
      • Dank je, Lisette. Ik heb de tekst onmiddellijk aangepast. Fijn dat je zo snel de recensie hebt gelezen. Ik moet er faliekant overheen hebben gelezen – wat wel raar is, want inleidingen neem ik altijd door. Maar het is de laatste alinea. Misschien was ik net iets te vroeg geëindigd. Zo zie je maar weer. Niets menselijks is mij vreemd.

        Beantwoorden
    127. Hey,’Dutch girl cooking California’!
      Dank je. Bedenk, bij ‘coole’ films passen nog ietwat kale tuinen.
      Het wordt over een maar maanden ge-upgrade.
      Uiteraard breng ik mrs. M je groeten over. En breng jij ze over aan R, formerly known as meneer Eediete.

      Beantwoorden
    128. Via Facebook meldt Simon van Renssen dat het gesleep met de groenten en fruit over de wereld heel wat CO2-uitstoot met zich meebrengt. En hij wijst er op dat de sector door de overheid stevig wordt gesubsidieerd dan wel wordt bevoordeeld met een lagere gasprijs.

      Beantwoorden
    129. De laatste gegevens (1 mei 2015) zijn dat de eVita buiten de subsidieregelingen voor 9.381 euro gekocht kan worden – dat is inclusief tien jaar onderhoud. Dus Remeha ontzorgt.

      Beantwoorden
    130. Gisteravond had ik een gesprek met een wildplukker van paddestoelen die zijn oogst soms aan restaurants aanbiedt.
      Hij zegt: Je mag nooit iets van een terrein meenemen zonder toestemming van de terreineigenaar. Anders is het stropen.
      Dit sluit aan bij de waarschuwing in het boek.
      Anders wordt het als langs de openbare weg wordt geplukt. Dan hangt het af van het beleid van Rijksoverheid, provincie of gemeente. Dan moet er iets in de apv staan (algemene politie-verordening). Vaak is dat niet het geval, dus mag het.
      Deze wildplukker plukt soms kilo’s eekhoorntjesbrood. Er is voldoende van in Nederland en als hij het niet meeneemt, is het een dag later al niet goed meer.

      Beantwoorden
      • Eekhoorntjesbrood is echt wel langer goed dan een dag en commerciële plukkers vind ik een schande. of je daar nu toestemming voor hebt of niet. De natuur wordt door die mensen leeg geroofd. Jammer dat Mergenmetz het voor zulke criminelen opneemt.

        Beantwoorden
        • Ik ben het met je eens. Ik neem het niet voor deze wildplukker op, althans, ik lijk die indruk wel te wekken, maar denk daar nu, twee-en-een-half jaar later zeker anders over. Overigens is het dit jaar absurd qua hoeveelheden eekhoorntjesbrood en andere boleten. Of iemand is ziek of overleden, die de afgelopen jaren de bossen achter ons heeft leeggehaald, of er is opeens gewoon heel veel op plekken waar ze anders nooit waren. Wij plukken met mate.

          Beantwoorden
    131. Ik heb deze cake vorig weekend gemaakt: super eenvoudig recept, maar heerlijk lekker! Fijn om wat verschillende rabarberrecepten te hebben, dankjewel!

      Beantwoorden
    132. Hallo, hier een berichtje vanuit Zuid-Frankrijk. Leuk dat je alle probeersels met de lezers deelt.
      Bij ons zijn wel augurken te koop op de markt en in de betere groentewinkels. Heb vandaag 1 kilo gekocht (wel duur €5/kilo), maar ik heb gewoon zin om het eens te proberen. Het is hier nu het seizoen. In een van mijn kookboeken vond ik een joods recept voor zoetzure augurken. Ik ga dat uitproberen. Heb nog nooit zelf augurken gemaakt. Maar alvorens eraan te beginnen ben ik verschillende recepten aan het vergelijken, ik heb er wel twintig gelezen, ze zijn allemaal verschillend.
      In de Franse recepten staat vaak dat je de azijn moet aanlengen met witte wijn om de smaak zachter te maken. Je kan daarvoor gewoon een goekope kruidenierswijn gebruiken.Las hier veel reakties dat de augurken te zuur waren, dus is dit misschien een tip?
      Als mijn augurken goed gelukt zijn dan zal ik het recept zeker doorgeven hier.

      Beantwoorden
    133. Ik maak ook een crème caramel volgens een recept dat ik van een franse chefkok heb. Echt een aanrader. En wat betreft de caramel doet hij het heel wat eenvoudiger. Als de vla opgestijfd en koud is in de ramequins strooit hij er rietsuiker over en carameliseert die met een brander. De suiker wordt hierdoor een beetje hard en de lol is om met een lepeltje hierop te tikken om die te breken. Zie de foto op mijn blog (sorry blog in het frans) :
      http://theblogdeclementine.blogspot.fr/2015/02/creme-catalane.html

      Beantwoorden
    134. Wat een pech, heel graag had ik, wonende in Doetinchem, de kwekerijdagen Bingerden 2015 bezocht. Deze website te laat gevonden.
      Gaarne wordt ik op de hoogte gehouden van allerlei nieuws betreffende eetbare planten. Onze volkstuin telt 30 leden. Zelf ben ik volgend jaar van plan een groter perceel, ca. 2000 mtr te gaan betelen

      Beantwoorden
      • Aanmelden op onze nieuwsbrief, zou ik zeggen. En bij gmail ons dan als ‘bekende’ of zoiets opgeven, want Google bepaalt wat goed voor u is en gooit heel veel in ‘reclame’ – waar niemand kijkt.

        Beantwoorden
    135. Goed artikel in zoverre dat het verschijnsel transgenese al veel ouder is. Vele virussen laten ook stukjes DNA achter in ons DNA, niet alleen bacteriën. Lynn Margulis heeft aannemelijk gemaakt dat onze mitochondriën (energiefabriekjes) in de cel, oorspronkelijk vrijlevende organismen waren, die nu functioneren als onderdeel van de cel en eigen DNA heeft gehouden.

      Beantwoorden
    136. Wat leuk om dit alles te lezen! Sinds vorig jaar hebben wij een kas. En omdat ik met veel plezier ben opgegroeid op een kwekerij, kan ik daar enorm van genieten. Vorig jaar een grote oogst van verschillende soorten tomaten en komkommers. En paprika’s en bloemkolen. En in de donkere maanden sla en andijvie en heel vroeg in het jaar spinazie. Ook de druiven slaan goed aan. Vorig jaar enkele trossen maar nu al veel meer.
      En natuurlijk ideaal om vroeg in het jaar van alles voor de moestuin te zaaien.
      En toen kreeg ik een pot eigen ingemaakte augurken. En die waren weliswaar wat zuur maar ook erg lekker. Voor dit jaar was een zakje zaad snel gevonden en de eerste 1,5 kilo heb ik nu in een paar maal geplukt. Ik bewaar ze onder in de koelkast om dan gelijktijdig meerdere potten in te maken. Het is erg leuk om al die verschillende tips te lezen en ben benieuwd naar het uiteindelijke resultaat. Ik ga een combi van 2/3 deel inmaakazijn en 1/3 deel wittewijn proberen met de verschillende kruiden uit de tuin.

      Beantwoorden
    137. Dag Norbert, ik heb vol spanning de noten ingezet, zoals je beschrijft. Achteraf een vraag: Ik heb ook al enkele keren de limoncello gemaakt, met veel plezier en in volgende versies met mer citroenen, maar er is een verschil in het toevoegen van suiker en vooral het water. Bij de limoncello trekken de schillen in de alcohol en gaan suiker en water en samen later bij; bij de nocino gaat het water er meteen bij. Achteraf lijkt het recept van de limoncello mij logischer. Ik weet niet of jullie,of iemand anders, de ‘limoncello-werkwijze’ ook wel eens voor nocino heeft gevolgd? Misschien probeer ik het volgend jaar wel uit 🙂

      Beantwoorden
      • Het is natuurlijk wel zo dat er voldoende vocht moet zijn voor al die noten. Het water gaat allen bij de 95% alcohol om zo tot pakweg 40% te komen en 1 liter, die ongeveer nodig is.

        Beantwoorden
    138. Ik heb al jaren zo’n pan en beschrijving in het duits. Ik heb ooit een poging gedaan met pruimen. Het duurde erg lang voordat de pruimen tot prut waren. En het was niet zo lekker. Vraagje: hoe lang moet het opstaan? En doe jij er suiker bij?

      Beantwoorden
      • Heb je dezelfde pan als wij? Dus die druk opbouwt en in feite de cellen kapot drukt? Maar in het algemeen geldt dat voor harder fruit aangeraden wordt eerst voor te koken om de vezels zachter te maken. Ik heb wel eens kweeperen geprobeerd: fiasco. Moet het dit jaar weer doen, maar dan met voorkoken. Eens zien.

        Beantwoorden
    139. Gisteren de courgette, ovenschotel uit de Provence gemaakt. Met sla, komkommer, tomaat en paprika er apart bij geserveerd.
      Ik heb anderhalf keer het recept gemaakt, twee mannen, goede eters, en ikzelf hebben er heerlijk van gegeten.
      Een geweldig recept en zeker dat de meeste ingrediënten uit tuin komen.
      Recept: aan te raden, heerlijk!!!
      Heb rode bieten uit de tuin gehaald……kijken voor weer zo’n pracht recept.

      Beantwoorden
    140. Ik heb vorig jaar inmaakbrandewijn gebruikt. Maar dan geen water toegevoegd, anders verdun je het teveel. Dit in verband met houdbaarheid en smaak. Receptwas zeer geslaagd.
      Ik heb dit jaar een slechte zwarte bessen oogst. Ik ga daarom het zelfde recept eens proberen mer rode bessen en brandewijn. Ik hou jullie op de hoogte van het resultaat.

      Anjelina

      Beantwoorden
    141. Vreeken zaden. Heel leuk, dat jullie ook die vele andere goede zaadhandelaren noemen. Zo heb je ook nog het Vlaams Zaadhuis.
      Bij Vreeken heb je zo’n lange levertijd en dan hebben ze het nog niet. Ik krijg ieder jaar voor 1,50 de zaadgids van Thomson & Morgan en dat is heel leuk.

      Beantwoorden
      • Tja. Dat van Vreeken is een bekend probleem, niet van de laatste tijd, maar structureel. Het was ook een van de redenen om die andere te noemen. En het verbaast mij dan ook dat Vreeken altijd en vaak als enige in boeken wordt genoemd. Het zal wel iets met luiheid c.q. gebrek aan eigen ervaring van de auteurs of vertalers zijn.

        Beantwoorden
    142. Hier in Hongarije hebben ze een tomaat die een beetje op de vleestomaat lijkt: als ze klein zijn hebben ze de vorm van een hart; in het Hongaars heet dit soort dan ook harttomaat. Ze zijn zeer groot, het schilletje is superdun en de zaadlijsten heel klein: veel tomaat dus. en heerlijk van smaak na in dit landklimaat gerijpt te zijn door de zon!

      Beantwoorden
    143. Hoewel deze recensie niks nieuws onder de zon aanstipt voor mij, lijkt het me een prachtig boek. Alleen om te lezen hoe anderen met dezelfde vragen als ik rondlopen en welke antwoorden zij hebben gevonden .

      Beantwoorden
      • Op de keper beschouwd heb je gelijk, zeker voor degenen die bij wijze van spreken iedere dag met dit thema bezig zijn. Dat zijn wij zelf ook. Maar deze bundeling van de vele aspecten zet aan tot nadenken. Het geheel is meer dan de som der delen. Bovendien schrijft Bussink erg prettig. En er staan heus, althans voor ons, wat nieuwe inzichten in.

        Beantwoorden
    144. Norbert op zijn scherpst. Al jaren word ik narrig van al dat geritsel van de voedselgrootmachten. Ze trekken een camouflagepak aan en spelen mooi weer op platforms zoals Slow Food. En Mister Jack Stroeken Van Moeder Natuur heeft dus ook al namaakboter op zijn hoofd. Tijd om Slow Food op te zeggen als ze zich werkelijk laten leiden door de namaak.

      Beantwoorden
    145. Geachte heer/mevrouw, ik ben op zoek naar een stek/plantje van de brugmansia sanguinea, maar het lukt me niet.
      Misschien kunt u mij helpen, want zou hem zo graag willen hebben.
      Ik hoop van u te horen.

      Beantwoorden
    146. We hebben begrepen dat KOST II inmiddels in de steigers staat. De financiering daarvoor komt van platform Van Sappige Weiden. Wie daarop doorzoekt komt bij Mc Donalds uit.

      Dit is natuurlijk scherts. Volgens de annalen was het plan tot vestiging van fast food gigant Mc Donalds in hartje Rome de aanleiding tot het oprichten van Slow Food.
      De vraag is dus: Waar ligt de grens voor de heren en dame curatoren? En: Hoe blijf je geloofwaardig?

      Beantwoorden
    147. Toeval of niet?
      Ik werd erop gewezen dat vorige week in het Franse magazine Le Point een begin is gemaakt met een serie artikelen over hoe de voedselindustrie de grote chefs gebruikt. Dit geldt ook de genoemde Redzepi. Kijk hier

      Beantwoorden
    148. Waar ik hier niemand over hoor is de versheid van de producten. Wat ik mij nog kan herinneren van vroeger (jaren 50-60) is dat alles wat werd ingemaakt werd gepland geoogst, zodanig dat het binnen een paar uur kon worden verwerkt. Super vers was de eis. Producten van een dag oud werden zonder pardon weggegooid en dat voor die tijd?

      Beantwoorden
    149. Allereerst zou ik graag toelichten hoe KOST en mijn betrokkenheid tot stand is gekomen. Met een aantal chefs en producenten en andere mensen actief in de voedselwereld (onder andere aangesloten bij de Slow Food Chefs Alliantie) wordt er al enige tijd gewerkt aan een netwerk van mensen dat de Nederlandse eetcultuur naar een hoger plan wil tillen. De gedachte hierachter is, inderdaad, dat als (top-, maar niet noodzakelijk) chefs goede Nederlandse producten en recepturen met Nederlandse tint letterlijk op de kaart zetten, dit kan werken als een katalysator voor verhoogde aandacht voor de Nederlandse keuken, producten en eetcultuur. Chefs kunnen hierbij een voorbeeldfunctie hebben. Het gaat dan zeker niet alleen om de haute cuisine, juist om de ‘simpele Nederlandse keuken‘. Dit initiatief was al enkele keren bijeen gekomen, en een van de wensen was om een evenement te organiseren, om al deze chefs en producenten die zich inzetten voor de Nederlandse eetcultuur, in de spotlight te zetten. Inderdaad, deels naar voorbeeld van wat er in Denemarken is gebeurd. In Denemarken is deze stroming van Nordic Cuisine ingezet door topchef Redzepi, maar zorgt voor vele positieve bijeffecten voor Deens producenten en heeft de Deens eetcultuur ‘voor de gewone man’ doen opleven.

      Begin dit jaar deed de mogelijkheid zich voor om dit netwerk een podium te bieden op een evenement, georganiseerd door projectbureau Food Cabinet. Food Cabinet was door het platform Van Moeder Natuur gevraagd naar een creatieve manier om Nederlandse producten (van de verscategorie) onder de aandacht te brengen van een breder publiek. Door Food Cabinet werd ik gevraagd om, gezien mijn betrokkenheid bij dit eerdere initiatief, een deel van het programma samen te stellen als curator. Voor de goede orde – dit doe ik onbezoldigd. Mijn drijfveer is het creëren van beweging en een podium voor de activiteiten waar ik met YFM, Slow Food en het netwerk van chefs en producenten die de Nederlandse eetcultuur willen stimuleren me de afgelopen tijd voor heb ingezet. Vanuit de overtuiging dat, zoals ik schreef in mijn blog, alle ingredienten voor de opleving van de Nederlandse eetcultuur aanwezig zijn: de producten zijn er, de aandacht, en hele goede Nederlandse chefs. Ik denk dat een opleving in de trots op de Nederlandse keuken de Nederlandse consument kan overtuigen om meer producten van eigen bodem te kopen, en dit een impuls kan zijn voor de lokale economie en kleinschalige kwalitatieve producenten.

      Volgens mij is deze werkwijze zeer in lijn met de Slow Food filosofie. Wie het boek ‘Het Belang van Smaak’ van Petrini er goed op naleest, ziet dat, hoewel vaak verkeerd geinterpreteerd, Petrini helemaal geen kleinschaligheid en ambacht fetisjist noch dogmatisch denker is. Ook is hij niet ‘anti-fastfood’. Slow Food is opgericht als alternatief voor fastfood, en zet zich in voor de bescherming van kleinschalige en ambachtelijke, traditionele producenten. Daarnaast probeert Slow Food met stevige kritiek op de voedselindustrie – maar ook met het zoeken van podium en debat – het voedselsysteem van koers te laten veranderen. Dus het stimuleren van goede alternatieven enerzijds, en het niet afwijzen maar willen veranderen van de status quo anderzijds, dat is de rol van Slow Food. Een rol die ik denk deels te kunnen invullen met betrokkenheid bij KOST. Een evenement waar kritisch gekeken gaat worden naar het Nederlandse voedselsysteem, waar innovatieve en kwalitatief werkende producenten en chefs op het podium worden gezet, en hopelijk het begin van een beweging.

      De ‘voedselindustrie’ waar MergenMetz zo op afgeeft, voedt nog steeds miljoenen Nederlanders. Helaas zijn Slow Food presidia producten niet voor iedereen weggelegd, en zelfs voor de meeste mensen zijn Fairtrade of biologische producten uit de supermarkt te duur. Om een echt ‘good, clean en fair’ voedselsysteem te ontwikkelen, zal een totale omslag nodig zijn. De groten kunnen zich laten beinvloeden door de kleintjes. Dat is het spanningsveld waar ik me in begeef, en waarvan ik van geloof dat we richting een kantelpunt komen. Niet dat de NZO’s van deze wereld opeens helemaal ‘slow’ worden, wel dat ze inzien dat zoals het ging, niet toekomstbestendig is, dat duurzaamheid en kwaliteit de nieuwe sleutelwoorden worden, en dat de ‘voedselbeweging’ serieus genomen kan worden. Dat is iets heel anders dan ‘reclame maken voor’, me dunkt.

      Ik snap de invalshoek en de kritiek, ik hoop dat ik hiermee iets van duiding heb kunnen geven. Op de kritiek op mijn artikel ga ik niet verder in, ik vind dat MergenMetz op zijn beurt, dat niet goed gelezen heeft. De centrale boodschap is (koppen kunnen soms misleidend zijn!) ‘we hebben veel meer in Nederland dan we denken!’. Ik hekel Lizet Kruijff absoluut niet, noch dweep ik met de elite. Misschien bij tweede lezing komt dit beter over.

      Beantwoorden
      • Ik ben van mening dat dit een naïeve benadering is. Het breekt de identiteit van Slow Food als maatschappelijke beweging af. Slow Food-coryfeeën zijn publieksfiguren en behoren zich bewust te zijn van hun rol en maatschappelijke positie. Het ware m.i. beter als zij (en andere leden) zich inzetten om de Beemster messeklever en meer bijzondere producten in de winkels te krijgen, het systeem dat er heffingen op biologische producten zijn (en soms twee of drie maal) af te schaffen en heffingen op niet-biologisch in te voeren. En meer van dat soort thema’s.

        KOST heeft nu een misleidend imago. Van Moeder Natuur – de wolf in schaapskleren merkte iemand op – en Slow Food.
        Food Cabinet is Samuel Levie en Helen Kranstauber, mensen die hun statuur met YFM/Slow Food hebben bereikt en zich daar graag op laten voorstaan. Het zijn heel goede bekenden van Joris Lohman. Iemand anders merkte op: “Wanneer slow food leden hun brood moeten/willen verdienen met hun passie/beweging dan gebeuren er nu rare dingen.”

        Trouwens, heeft Petrini het ook over optreden, organiseren en betaald worden (oké, niet Lohman) door de voedselindustrie? Het debat aangaan is oké, kritiek hebben ook. Maar hier ligt m.i. de grens. KOST is over de grens.

        De geschiedenis heeft voldoende bewezen dat het meedoen met de voedselindustrie geen resultaat oplevert. Dat geldt het WNF (zie de documentaire Schwarzbuch WWF van Wilfried Huismann, het WNF dacht met grote viskweekbedrijven, Monsanto e.a. een kongsi te sluiten, de schade te beperken en hen iets te veranderen. ), dat geldt FairTrade en andere organisaties. Oxfam Novib, dat met de actie voor De Groene Sint de grootindustrie wilde bewegen zich aan te sluiten bij het label Utz, geeft nu eindelijk toe dat, alle labels ten spijt, de cacaoboeren er geen cent beter van zijn geworden. Toch prijken allerlei labels en foto’s van fraaie initiatieven op de website voorpagina’s van de grote cacao- en chocoladebedrijven. Droom gerust verder. En helaas, ook de grote chefs als Adria, Redzepi en Blumenthal zijn ingepalmd door de voedselindustrie. (Heeft iemand zich ooit afgevraagd wie ervoor gezorgd heeft dat deze in eerste instantie zo volstrekt onbekende koks wereldberoemd zijn geworden? In september en daarna volgt als het goed is meer nieuws uit een onderzoeksdossier dat is opgebouwd.)

        PS Wordt het dan misschien tijd dat Slow Food Nederland de tekst ‘Over ons’ aanpast?

        Beantwoorden
      • Beste Joris Lohman,
        Bedankt voor de toelichting op het stuk van MergenMetz. Het maakt een hoop duidelijk – en ook weer niet. Want er zijn twee opties: of je bent ontzettend dom en naief, óf je hebt gerealiseerd dat je ergens in bent gestonken maar voelt niet de ruimte om je nog zonder gezichtsverlies terug te trekken.

        Allereerst: Ik twijfel niet aan je oprechte intenties en geloof zonder meer dat je je wilt inzetten voor de goede zaak (vergroten/verhogen van de Nederlandse eetcultuur in brede zin). En dat geldt ook voor een aantal andere betrokkenen. Alleen gaat er hier iets gruwelijk mis. Want door de medewerking aan een evenement waarvan de organisatoren/sponsoren alles behalve dat voor ogen hebben. Want je kan veel zeggen van het NZO, NAO, GFH, Nederlands Visbureau of Stichting Vlees, maar in ieder geval NIET dat ze een verbetering van de Nederlandse eetcultuur voorstaan! En al helemaal niet dat ze de principes van Slow Food steunen, laat staan volgen! Het zijn sectorbrede organisaties die algemene productpromotie voorstaan. En als prominent Slow Food-lid weet jij dat in ons land – van megastallen, overbevissing, schaalvergroting, landbouwgif en ga zo maar door – deze organisaties dus opkomen voor de productiewijzen waar Slow Food al jaren tegen vecht.

        En daar gaat het denk ik ook wat scheef in de discussie. Want de kritiek op jou is natuurlijk voor een deel kritiek op deze landbouwpraktijken en de expliciete, dan wel impliciete steun die je door meewerken aan of organiseren van KOST daar aan geeft.
        Die valt, hoe je het ook wendt of keert, niet te rijmen met de intenties die jij uit, en al nog minder met die van Food Cabinet (“een bijdrage leveren aan de transitie naar een duurzamer voedselsysteem”). Hoe het in godsnaam ooit mogelijk is geweest dat een club als zij en jij zich kunnen hebben laten paaien door/voor Van Moeder Natuur is een raadsel – al is het voor Food Cabinet natuurlijk wel gewoon werk & inkomsten.

        Waar het echt belachelijk wordt is dat je stelt dat Petrini niet tegen fastfood is en geen voorstander is van kleinschalige en ambachtelijk geproduceerd voedsel. Want dat is natuurlijk flauwekul. Alhoewel Petrini – of beter Slow Food – zo slim is om niet expliciet te kiezen (bijvoorbeeld voor bio) c.q. in- of uit te sluiten, volgt uit het Slow Food Manifesto [MergenMetz: deze en deze] dat impliciet wel.
        Een grootschalige, industriële manier van voedsel produceren die natuurlijke, goed smakende producten oplevert die duurzaam geproduceerd zijn met inachtneming van biodiversiteit en ecosystemen, bestaat niet. Het is juist deze voedselindustrie, waarvan de eerder genoemde organisaties de protagonisten zijn, die nu actief een platform geboden wordt.

        Het argument dat er nou eenmaal miljoenen mensen gevoed worden door deze industrie, raakt natuurlijk kant noch wal. Er rijden ook een miljard auto’s op fossiele brandstoffen – is dat dan ook niet slecht voor het milieu? Dat de betere producten zoals die van de Slow Food Presidia of uit de biologische landbouw niet voor iedereen weggelegd zijn want te duur, is niet alleen onzin maar ook in strijd met je eigen – terechte – klacht dat de Nederlander relatief maar zo’n klein deel van zijn inkomen over heeft voor (goed) eten.

        Dat we in Nederland nog een lange weg te gaan hebben die met kleine stapjes gaat, zal duidelijk zijn. Dat je om maatschappijbrede veranderingen te bereiken in gesprek en discussie moet gaan met de grote spelers ook. Maar dat is wat anders dan deze grote partijen goede sier laten maken met verhullende namen en goede namen van personen, is toch echt heel wat anders. Want dat is wat jullie (laten) doen, en daar helpen al je drogredenen niets tegen.
        Dat je dat op persoonlijke titel doet is tot daar aan toe, maar als actief lid en sponsor van Slow Food heb ik er wel bezwaar tegen als gesuggereerd wordt dat deze beweging achter dit evenement staat, of het zelfs maar een warm hart toe draagt. Daar zal het bestuur dan ook om gevraagd moeten worden, want de leden en sponsoren van Slow Food geven deze organisatie juist hun geld om deze voedselproducenten en hun lobbyclubs te bestrijden!

        Beantwoorden
    150. Slow Food is voor mij een brede beweging van mensen die strijden voor een beter voedselsysteem. Dat is van Slow Food in de enge zin – Ark producten, Presidia – tot Slow Food in de brede zin; bewuster bezig zijn met wat je eet.
      Dat kan voor sommige mensen betekenen dat ze zelf aan de slag gaan met daktuinieren of moestuintjes, andere mensen kiezen in de supermarkt kiezen voor biologisch, of minderen met vlees en vis. De Slow Food beweging is wereldwijd een bont gezelschap van kleinschalige producenten, chefs, lekkerbekken, andersglobalisten en hipsters.

      Ik ben begonnen met YFM en Slow Food om impact te maken op het voedselsysteem in het algemeen. Ik vind het Slow Food-verhaal – de beweging die in de jaren ’80 al zag dat het met de verregaande standaardisering en fastfoodisering van het voedselsysteem de verkeerde kant op ging -, uiterst relevant in de maatschappelijke discussie en, mijns inziens, de kanteling waar we voor staan op dit moment.
      Mensen worden zich meer en meer bewust van waar eten vandaan komt – en dan zijn Ark of Presidia producten wellicht een stap te ver, een stuk meer groente of fruit eten per dag, liefst biologisch, is dan al een hele stap. Met de industrialisatie van voedsel na de Tweede Wereldoorlog hebben we veel en goedkoop etenswaar geproduceerd. Waarmee we onze welvaart hebben opgebouwd.
      De industrialisatie van voedsel heeft veel opgeleverd maar is al in de jaren ’70 doorgeslagen vanwege vervuiling en overproductie.
      Het gehele voedselsysteem is in crisis (zie Franse en Nederlandse boeren) en ik denk dat de voedselbeweging, en Slow Food, een deel van het antwoord heeft over hoe het nieuwe voedselsysteem ingericht moet worden. Daar wil ik met Slow Food een bijdrage aan leveren, en dat heb ik gedaan met YFM, door het Eetcafé te organiseren, debatten met jonge gangbare boeren. Omdat uit dit soort debatten de meest interessante oplossingen voortkomen; innovatie waar het schuurt.

      Daarnaast vind ik dat het tijd is om dogmatische wereldbeelden los te laten. Wat is een ‘megastal’? Hoeveel dieren? En hoe verhoudt zich dat tot grote stallen in Rusland, bijvoorbeeld? Wat is de bio-industrie? Feit is, en je kan het leuk vinden of niet, dat ‘bewust werkende’ boeren nog steeds maar een paar procent van de Nederlandse landbouw uitmaken. Het grootste deel werkt ‘gangbaar’. Is dat per definitie vervuilend en slecht? Het moet veel beter, dat is zeker, en daar kan Slow Food een rol in spelen. Maar door je af te keren van niet-slow, kom je ook niet zo ver. Nooit een pak melk gekocht, in de supermarkt of de buurtwinkel? Wel eens een tomaat aangeschaft, een paprika? Waar zijn die geproduceerd?

      Slow Food komt inderdaad op voor kleinschalig en ambachtelijk, en dat zal ik altijd doen – ik zei dus niet dat Petrini dit niet doet. Lees nogmaals. Ik zei dat Slow Food geen anti-beweging is, maar een voor-beweging.

      Op KOST kunnen we dit verhaal vertellen en de ambachtelijke producent in de spotlight zetten. En de ‘gangbaren’ hopelijk inspireren. Ik ben gevraagd om mee te denken over de programmering en mag hier zeggen wat ik wil. Ik denk dat dit de grens opzoeken is, en ik denk dat als ons verhaal, het Slow Food verhaal, maar sterk genoeg is en een realistisch wereldbeeld heeft, dat dit meer impact heeft dan aan de zijlijn staan boe te roepen.

      @Norbert, ik begrijp je gedachtengang en frustratie over voorbeelden uit de geschiedenis van ‘samenwerken met de industrie’ – het is wel interessant om een keer ‘Changing the Food Game’ van Lucas Simons te lezen, die geeft hierin de rol van NGO’s en maatschappelijke organisaties scherp weer, en geeft inderdaad aan dat samenwerking vaak fout kan gaan, maar ook een rol kan hebben in de transitie.

      Beantwoorden
    151. Lohman zegt: “De Slow Food beweging is wereldwijd een bont gezelschap van kleinschalige producenten, chefs, lekkerbekken, andersglobalisten en hipsters.” Hij vergeet een deel van het gezelschap, nl de Fundamentalisten. De Fundamentalisten van Slow Food melden zich altijd wanneer zij denken dan Slow Food de grote boze voedselwereld te dicht benaderd. Zij doen dit over het algemeen in niet mis te verstane bewoordingen, vaak onder dreiging van opzegging van het lidmaatschap (zie hierboven). Soms zeggen ze daadwerkelijk op, maar dan is meestal de spijt zo groot dat ze zich prompt weer aanmelden.

      De werkelijkheid omtrent KOST is wat genuanceerder. Er staat namelijk nergens dat Slow Food bij het evenement betrokken is, het wordt ook niet gesuggereerd. Het is dan nogal wat om te veronderstellen dat Slow Food gepaaid is door de voedselindustrie als dat kennelijk alleen afgeleid kan worden uit de deelname van een aantal individuen die lid zijn (geweest) van Slow Food. Het is maar goed dat jullie de ledenlijst van Slow Food niet in het geheel te zien krijgen. Jullie zouden terstond het lidmaatschap opzeggen (en direct weer lid worden, want het is toch een unieke club).

      Beantwoorden
      • Je gaat voorbij aan het wezenlijke. De misleidende naam Van Moeder Natuur en de betrokkenheid van de personen in kwestie maken het impliciet een Slow Food-betrokkenheid. Ongetwijfeld staan er leden op de ledenlijst die menigeen zal doen verbazen, maar die laten zich in hun dagelijks leven, voor hun inkomen, niet voorstaan op hun Slow Food lidmaatschap.

        Beantwoorden
        • Wat betreft het eerste: zie daar, inmiddels is het een impliciete betrokkenheid van Slow Food. Wat mij betreft ver gezocht. Wanneer mensen op persoonlijke titel iets doen (of laten), betrekken ze nog niet impliciet een organisatie waar ze lid van zijn. Joris Lohman daarvan uitgezonderd vanwege zijn functie, maar zijn persoonlijke betrokkenheid heeft hij verklaard.
          Wat betreft het tweede: je zou eens moeten weten. Één persoon noem je al zelf in je stuk hierboven.

          Beantwoorden
    152. Ik heb in mijn Slow Food-leven altijd vastgehouden aan de overtuiging dat Slow Food een kwalificatie is en geen diskwalificatie van anderen. Slow Food staat voor het uitdragen van een kwalitatief hoogstaande eetcultuur die kort gekenschetst kan worden door een streven naar lekker, puur & eerlijk (good, clean & fair) eten. Slow Food is – wat mij betreft – dan ook een beweging vóór lekker, puur en eerlijk eten, en niet zozeer een beweging tégen eten dat niet voldoet aan Slow Food-normen. Ik probeer zoveel mogelijk lekker, puur en eerlijk te eten, maar dat lukt mij lang niet altijd. Maakt dat mij minder Slow Food? Ik vind van niet. Slow Food is een streven, geen waarheid.

      Ik vind dit een interessante discussie, omdat de activiteiten van Joris cum suis – waar ik zelf ook een keer over heb mogen meedenken – duidelijk laten zien wat de dilemma’s van Slow Food zijn. We klagen al jaren dat Slow Food zo weinig leden heeft, dat Slow Food weggezet wordt als elitair, en dat we als vrijwilligersvereniging zo weinig concreets voor elkaar krijgen. Wordt er een keer een evenement georganiseerd waarin er aansluiting wordt gezocht met de niet-Slow-Food-wereld (de echte wereld?), dan moet je volgens mij niet bij voorbaat al te kritisch zijn.

      Ik kan Norbert volgen in zijn kritiek, maar Joris ook. Ik zou willen dat we niet teveel zwart-wit denken, maar het gewoon maar eens proberen, ondanks alle mitsen en maren. Dat betekent niet dat we het niet kritisch moeten volgen. Daarom bedank ik Norbert voor zijn heldere kritiek, en Joris voor zijn pragmatiek.

      Beantwoorden
      • Het is voor mij geen zwart-wit. En ook niets elitairs. Wezenlijk is de identiteit van Slow Food. En, zoals het nu waarschijnlijk gebeurt, dat de voedselindustrie goede sier gaat maken met Slow Food – via de betrokkenheid door deze leden. Het evenement wordt betaald door de industrie. En wie betaalt, die bepaalt.

        Beantwoorden
    153. In zijn algemeenheid ligt het ledental van Slow Food al jaren rond de drieduizend, heb ik begrepen. En ik begin met deze discussie het pijnlijke vermoeden te krijgen dat dit komt door het gebrek aan identiteit en bijbehorende daadkracht. Het is, met haar convivia een soort van gezellige praatclub (“Haleluja voor deze kaas. Haleluja voor dat worstje”), zoals de Nederlandse Veregining Van Huisvrouwen (NVVH) ook is verworden. Die laatste stelt niets meer voor en vroeger had je nog het label ‘Goedgekeurd door de NVVH’.

      In het recente verleden heeft Slow Food niet geageerd tegen Puur & Eerlijk van Albert Heijn (een grote fout) en nu steken we deze grens over. Praten met de industrie kan, betaald worden door kan niet. En dat geldt ook individuele leden die zich als Slow Food lid presenteren.

      Beantwoorden
      • Ik kan een heleboel redenen noemen waarom Slow Food hier niet verder komt dan 3000 leden. Gebrek aan daadkracht en identiteit hoorden daar inderdaad bij (verleden tijd). De vraag is dan wel of identiteit en daadkracht vanuit de landelijke organisatie wel overgenomen zullen worden door de convivia. Ik deel je twijfel.

        In de tweede alinea van je reactie ga je voor het gemak alweer voorbij aan het gegeven dat Slow Food niet geëngageerd is bij KOST. “We” steken dus niet een door jou persoonlijk getrokken grens over.

        Beantwoorden
        • Laten we het geen welles nietes maken. Ik heb in mijn artikel, waar alles mee is begonnen, al duidelijk gemaakt dat volgens mij de betreffende personen door hun historie Slow Food verpersoonlijken. En dat in combinatie met het huichelachtige Van Moeder Natuur. Ze dragen hun lidmaatschap en verdiensten uit en laten zich er op voorstaan. Menig politicus is al op een of andere wijze ervan het slachtoffer geworden omdat zijn of haar persoonlijk optreden voor de buitenwereld synoniem is voor het handelen van de partij.

          Vandaar dat ik vind dat Slow Food Nederland publiekelijk afstand moet nemen van KOST.

          Beantwoorden
    154. De augurken heb rijkelijk bestrooid met zout en in de kelder gezet – na 30 uur zijn de augurken zo slap als wat. Mislukt dus. Wat doe ik niet goed?

      Beantwoorden
      • Dat kan kloppen. Maar als de schil week is en loslaat dan is er iets niet in orde. Zijn ze vers geoogst en meteen gezout of heb je eerst een aantal dagen verzameld? In dat geval kunnen de oudere gurken een weke, kapotte schil krijgen en die moet je niet meer inmaken. Een loslatende schil, dus ter plekke slijmerig, kan ook met een kneuzing te maken hebben die je niet hebt gezien. Weg doen. Over het algemeen moeten augurken 36 uur in zout goed doorstaan. De bedoeling is water onttrekken. Als de schil nog goed is: geen probleem. Inmaken met zoetzuur en kruiden. En je krijgt mooie augurken. (Verwacht ik.)

        Beantwoorden
    155. Normaliter had ik het er na mijn “amen” bij gelaten. Nu zie ik dat je meewerkt aan een concept wat Food Fools heet. Persoonlijk vind ik dit concept onbegrijpelijk elitair en wanneer het al iets te maken heeft met het gedachtengoed van Slow Food (mijns inziens niet), dan toch wel uiterst beperkt en zeer eenzijdig. Er wordt ook niet aan gerefereerd.

      Aan het concept werken bijna uitsluitend prominente Slow Foodleden mee, die zich daarop laten voorstaan (kijk in het colofon). Uiteraard mag dat, wie ben ik om dat te verbieden. Slow Food is hierdoor echter niet impliciet betrokken, Slow Food is hier zelfs expliciet bij betrokken, al was het alleen maar om het feit dat de leden van Slow Food IJsselvallei het (toegegeven, zeer fraaie) magazine ongevraagd in hun digitale brievenbus gedouwd krijgen.
      Wie is dan Norbert Mergen om anderen zedeprekerig de maat te nemen?

      Op gelijke wijze zou ik kunnen eisen dat in het Food Foolsconcept alle verwijzingen naar Slow Food verwijderd worden en magazines alleen toegestuurd wordt na inschrijving. Het heeft namelijk NIETS met Slow Food te maken.
      Ik vermoed dat aan deze eis, zoals ook aan jouw bovenstaande eis, niet voldaan zal worden.

      Beantwoorden
      • Ik geloof dat we nu de essentie gaan missen en jij-bakken en/of spijkers op laag water zoeken. Maar goed, ik kan wel wat verschillen aangeven. Ik ben uit hoofde van mijn betrokkenheid bij een heel goed chocoladebedrijf gevraagd om twee artikelen te schrijven voor een magazine. Dat is alles. In het colofon staat bij mijn naam en ook die van anderen geen Slow Food-verbondenheid. Bij enkelen wel. Maar je gaat me toch niet vertellen dat namen als Judith Smedes, Arie van der Ent en Henk Dam dezelfde journalistieke impact hebben als Samuel Levie, en Joris Lohman? En verder goed lezen: Food Fools wordt niet gefinancierd door wat of wie dan ook – dat is wel een voordeel van elektronische media – laat staan door de voedselindustrie onder een misleidende dekmantel als Van Moeder Natuur, zoals bij KOST. Food Fools e-magazine komt voort uit de gemeenschap van Slow Food IJsselvallei. En daar heb je een punt. Ik weet niet of het bestuur van Slow Food IJsselvallei haar zegeningen er aan heeft gegeven. Ik zal het doorgeven aan de secretaris van Slow Food IJsselvallei en hem om een mening vragen.

        Beantwoorden
        • En wie mist hier nu de essentie? Mijn punt nooit geweest of Kost wel of niet misleidend is. Daar ben ik niet op ingegaan, en misschien ben ik het zelfs wel met je eens als ik mij erin zou verdiepen. Mijn punt is niets anders dan de door jou opgezette beredenering dat “vooraanstaande” leden van Slow Food direct Slow Food (impliciet?) engageren. Als dat geldt voor Kost, geldt dat zeker voor Food Fools. Dat punt wilde ik even duidelijk maken. Als jij mensen zo de maat neemt, moet die maat ook zeker voor jou gelden, in ieder geval voor concepten waar jij aan meewerkt. Of beter, die maat niet zo nemen.
          En wat betreft “vooraanstaand”: Joris Lohman is natuurlijk wel erg vooraanstaand, maar een hoofdredacteur van Slow Food Magazine of conviviumvoorzitters staan evenzo goed in brede belangstelling. Zie bijvoorbeeld http://www.foodlog.nl/artikel/slow-food-wil-verslaggever-slaan/.
          Daar laat ik het even bij.

          Beantwoorden
          • De enige conclusie is dat het landelijk bestuur nu snel en duidelijk een standpunt inneemt en een gedragscode voor leden (die zich bij evenementen et cetera presenteren als Slow Food-lid) opstelt.

            Beantwoorden
    156. Je kan zuurkool heel goed invriezen. Doe dit in porties van twee ons per per persoon. Dus voor een gezin van vier personen acht ons per pakje.

      Beantwoorden
    157. Ik dacht dat Slow Food een grass root-organisatie was. Ofwel dat de initiatieven van onderop moeten komen. Food Fools is zo’n initiatief uit de IJsselvallei. We proberen daarmee een jonge doelgroep te bereiken die niet of nauwelijks een band meer met voedsel hebben. We proberen dat een tikje brutaler en minder politiek correct te doen. Het Food Fools e-Zine is overigens een landelijke operatie die het (regionale) initiatief ondersteunt, maar waar we werkende weg de juiste vorm nog voor moeten vinden. Zie de eerste twee nummers als een culinaire speeltuin.

      Beantwoorden
      • Arie,

        Dat komt op mij over als een goedbedoeld initiatief met een slecht gekozen middel. Het e-zine vind ik overigens mooi vormgegeven, maar de inhoud spreekt mij hoegenaamd niet aan en vind ik Slow Food onwaardig. Ik ben geen lid van IJsselvallei, maar ik zou er dus bezwaar tegen hebben dat zomaar opgestuurd te krijgen. Voor de goede orde, het betreft hier dus mijn persoonlijke mening.

        Ik heb jullie concept gebruikt om te proberen Norbert iets duidelijk te maken, nl dat je jouw persoonlijke principes niet imperatief aan anderen moet willen opleggen (en ook nog behoorlijk tendentieus), maar ook, dat je dan op je eigen inzet extra kritisch moet zijn. Dat is, geloof ik, niet gelukt.

        Beantwoorden
    158. Tot slot wil ik nog wel even kwijt dat ik de website van MergenMetz zeer uitgebreid en informatief vind. Ik kijk er vaak op en dat zal ik zeker blijven doen.

      Beantwoorden
    159. Dank voor de complimenten voor deze website. Maar wat je wilt zeggen, ten KOSTe (….) van Food Fools, is m.i. niet correct. Het gaat hier om bekende Slow Food leden die hun lidmaatschap te gelde maken (misschien uitgezonderd Lohman) en dan samenwerken met een misleidend klinkende dekmantel van de voedselindustrie. Dat is iets heel anders.
      Ik respecteer je standpunt. Buiten onze website heb ik veel andere personen/leden gesproken en ik denk dat het echt een thema voor het landelijk bestuur is – dat, naar ik verwacht, niet of hoogstens kool en geit sparend reageert, dus voor de Algemene Ledenvergadering,

      Beantwoorden
    160. Augurken heb ik zelf niet komkommers wel. Zou je hetzelfde daarmee kunnen doen? Exclusief de komkommers in het zout zetten, want dat lijkt mij niet nodig.

      Beantwoorden
    161. Vandaag ben ik erachter dat mijn vader een augurkenplant op de tuin heeft (zij zijn nu op vakantie) dus heb ik even gekeken en merkte op dat de vruchten al aardig (te groot zijn). Ik ga ze in plakken snijden en jullie recept daarvoor gebruiken. Zelf staan wij ook op de wachtlijst voor een moestuintje (1 are). Maar als de augurk lekker smaakt, dan ga ik ze zeer ook planten… Drachten, Friesland

      Beantwoorden
    162. Eerst en vooral nóg maar eens een compliment voor al je inspanningen. En ook al kan ik lang niet steeds in je voetspoor treden, je inspireert en maakt bewust. Wat deze discussie over de trukendoos van de voedselindustrie betreft: je hebt andermaal gelijk.

      Want zodra maar mogelijk, grijpen de marketeers naar een stukje van de macht. Labeltje erbij, doen we, lobbyen, geen probleem, ls de consument maar in de “goede” richting wordt geduwd/getrokken/geluld.

      Hoe het schip kan worden gekeerd weet ik niet, wel weet ik dat het al járen zinkende is. Op enig moment zakt het door het oppervlak, of dat nu komt door bodemdaling, zeespiegelstijging of gebrek aan daadkracht.
      Ik ben zeker geen groene radicaal, wij hebben onze keuze gemaakt en zijn vertrokken.
      Ik weiger me nog langer door hersendoders te laten manipuleren, ik bepaal m’n eigen marsroute, hier op ons onnozele stukje land in Dalmatië.

      Één opmerking tot slot: Nederlanders zijn verworden tot volgzame initiatiefloze lemmingen, bang om zélf te beslissen, blind en doof gehouden door een geraffineerd systeem van praatjesmakers.

      Beantwoorden
      • Goede opmerking. We hebben het item op de site al lang niet meer bijgewerkt. Eerlijk gezegd is het enige boek dat ik nog gebruik Smaakvrienden. We hadden Ottolenghi al voordat zij in Nederland bekend werden.
        Ik heb een probleem met Ottolenghi, zij combineren groenten die vaak in verschillende seizoenen vallen. Dus bijvoorbeeld aardperen met sperzibonen. Die maak ik niet. Nou ja, zeg nooit nooit.

        Beantwoorden
        • Ottolenghi heeft meerdere kookboeken geschreven.
          Ik heb Plenty in huis en vind die combinaties wel meevallen. Ik heb er juist veel recepten van gebruikt voor niet-alledaagse groenten die ik wel in mijn biologisch groentenpakket vind. Ik heb een ander probleem met het boek, de soms onverkrijgbare ingredienten. Wij noemen het daarom een stadskookboek.

          Beantwoorden
    163. Gewoon 3 x per dag eten van de biowinkel.Yogurt toetje na.Bruine boterhammen met lekkere rauwmelkse kaas.
      Met het eko keurmerkje er op.
      Of begin een eigen moestuintje.
      Geen nieuwe frutsels.Wel ongekweekte vis.
      Ben er 70 mee geworden en lijk 50.En… voel me ook zo!!!
      Ennuh… lees de verpakkingen!!

      Beantwoorden
    164. Met groot succes dit recept gemaakt met gele courgettes uit de Delftse Proeftuin. Ik had er nog een preitje bijgedaan die ik nog had liggen. Zelfs de kinderen, geen liefhebber van rijst en groente, waren tevreden!

      Beantwoorden
    165. Fijn dat dit boekje beschikbaar komt voor iedereen! Dat we door de overheid en vooral door de industrie verneukt worden, is al lang bekend. Helaas denken heel veel mensen dat er voor ons wordt ‘gezorgd’, maar dat is schijn. Deze ‘zorg’ bestaat uit het leegschudden van onze geldbeurs en het afhankelijk maken van de farmaceutische industrie om ‘mankementen’ te verhelpen. Laten we wakker worden en vooral wakken blijven!
      Lekker gezond eten, zelf klaarmaken en al die prutpakjes en -zakjes in de winkel laten liggen. En indien enigszins mogelijk een stukje tuin omtoveren tot moestuintje. O zo leuk en vooral lekker en gezond.
      Wie wil er trouwens een appeltaartje met ca 9 E-nummers erin? Bahbahbah.
      Fijne post van jullie, thx 🙂

      Beantwoorden
    166. Ik heb dit jaar ook weer komkommers uit eigen tuin ingemaakt volgens bovenstaand recept, maar na twee weken begonnen enkele potten te gisten (troebel met belletjes). Wat kan daar de oorzaak van zijn. De potten kwamen uit de vaatwasser (70 gr.)

      Beantwoorden
      • Ik denk toch dat er bacteriën bij zijn gekomen of de potten niet goed gesloten. Ook met zoetzuur is het zo dat bij iets hogere temperaturen en lucht erbij, er wel iets gebeurd, is mijn ervaring – alleen dan wel met gekochte potten augurken die een keer geopend, buiten de koelkast waren weggezet.

        Beantwoorden
    167. Ik heb twee weken geleden augurken uit eigen tuin ingemaakt op de koude manier. Augurken 24 uur laten zweten in zeezout ,afgespoeld en droog gedept. de weckpotten met kokend water uitgespoeld, laten afkoelen en daarna de augurken ingestopt inmaakkruiden erbij wat ui en een vers takje rozemarijn en toen overgoten met koude inmaak azijn. De augurken zien er erg raar uit, ze zijn verrimpeld en gekrompen want er zit nu veel meer ruimte in de pot als voorheen. Heb ik iets verkeerd gedaan? Morgen probeer ik het met kokende azijn. Ik laat ze vannacht weer in zeezout zweten. Zijn er nog tips of dingen waar ik op moet letten?

      Beantwoorden
      • Het verrimpelde komt door de zoutbehandeling. Maar na 24 uur is het wel heftig, tenzij je hele kleine gurkjes hebt gebruikt. Na verloop van tijd trekt de rimpel weg in het vocht. Tenzij er iets fout is waar ik geen idee van heb….

        Beantwoorden
        • Nee ik heb juist grote augurken. Zeg maar zure bommen. Als ik de augurken 24 uur heb laten zweten en ik spoel ze af zien ze er niet gerimpeld uit. Misschien moet ik gewoon even wat meer geduld hebben. Heb het vandaag weer gedaan maar dan de suiker laten oplossen in de azijn in een pannetje boven het vuur. Niet laten koken. Zijn weer grote augurken. Ben benieuwd wat dit gaat worden. Ik kan helaas geen foto toevoegen anders kon ik laten zien wat ik bedoel.

          Beantwoorden
    168. Ik wil dit toch delen. Geen zuurpruim, maar een azijnpisser. Wat maakt het uit.
      Wilbert van der Kamp reageerde nogal kort door de bocht en als door een wesp gestoken. Niet vreemd en ook wel sympathiek, want iets wat zijn vrienden hebben georganiseerd wordt tegen het licht gehouden.
      Hij heeft kennelijk het artikel niet goed gelezen. De belofte van KOST was namelijk een serieuze bijeenkomst van beleidsmakers, chefs, producenten en wetenschappers. Die waren er weinig. Het doel van Van Moeder Natuur strookte daar niet mee. Of het evenement is verkeerd gepositioneerd.

      Wel een beetje triest is dat Wilbert, die coördinator bij de YFM Academie is, Peter Klosse en Barbara Rodenburg afserveert. Klosse gaat met heel veel jongeren om die willen leren over smaak. Hij is lector Gastronomy in Foodservice aan de Hotel Management School Maastricht.
      De YFM is de jongerenbeweging van Slow Food.
      En Slow Food staat nog steeds voor lekker, puur en eerlijk voedsel.

      Het heeft er veel van weg dat de nieuwe generatie de uitgangspunten van deze beweging iets minder serieus neemt. Wat, volgens mij, het einde van Slow Food inluidt.

      http://eengarde.nl/post/129863123688/van-azijnpissen-en-dingen-die-hopelijk

      Beantwoorden
    169. Het einde van Slow Food is al geruime tijd geleden begonnen, beste Norbert. Onontkoombaar wanneer je het grote geld toelaat (onontkoombaar om mega manifestaties te financieren). Onontkoombaar wanneer er mensen aan het bewind komen die geld belangrijker vinden dan “puur en eerlijk”. Tijd voor een nieuwe beweging? Zal moeilijk worden in een tijdsgewricht waarin alles lijkt te worden geëconomiseerd. Groeten, Willem Franck

      Beantwoorden
    170. Beste Norbert, goede recensie, drukt het gevoel van veel aanwezigen uit, is mijn indruk. Beetje gemiste kans allemaal. Een aanvulling / observatie nog die ontbreekt in jouw stuk: als antwoord op een vraag van een vertegenwoordiger van het platform Van Moeder Natuur over gedragsverandering antwoordde Matin Caraher dat gedragsverandering de traditionele strategie is van de voedselindustrie om regelgeving en andere concrete systeemveranderingen te blokkeren. En precies dat is wat nu weer de inzet is: een snufje gedragsverandering en voor de rest blijft alles bij het oude.
      Kijk voor de aardigheid ook even naar de uitzending van Zondag met Lubach van gisteren over #JOGG en zoek de parallellen. https://www.youtube.com/watch?v=MTvAwKaQN9o&feature=youtu.be

      Beantwoorden
      • “That is a typical industry response!”
        Helemaal niet vergeten. Was Caraher’s reactie op een opmerking van iemand van FrieslandCampina. Ook dat viel mij op, omdat die ook in Van Moeder Natuur deelnemen. Ik was het zeker niet vergeten, maar ik moest keuzes maken voor wat ik wel en niet opnam in mijn verhaal. (Hé, klink als Samuel Levie in antwoord op Barbara Rodenburg 😉 )

        Beantwoorden
    171. Mijn moeder is opgegroeid op een kwekerij in Duitsland. Bij hun was het heel gewoon om jam/chutney van de groene tomaten te maken. Wellicht dat er ergens op internet nog een recept te vinden is?

      Beantwoorden
    172. Heerlijke recepten en bijgespijkerd met info (hoe je soms belazerd wordt) en de manier van schrijven ik geniet er iedere keer weer van.
      Arla, altijd koop ik karnemelk van dit merk, stom, ga op zoek naar wat anders, maar ja bij ons in het dorp heb je weinig te kiezen, maar ik ben gewaarschuwd.
      vr.gr.
      Tineke

      Beantwoorden
    173. De Italianen hebben diverse goede bestemmingen gevonden voor groene tomaten.
      Ze maken er bijvoorbeeld een heerlijke confiture van. Dat smaakt uitstekend bij kaas en vlees.
      Ook kun je groene tomaten frituren (pomodori verdri fritti), inleggen in olie (pomodori verdi sott’olio) of inmaken met azijn (pomodori verdi sotto aceto. Er saus van maken kan ook.

      Beantwoorden
    174. Hallo, ik ben van plan om deze winter de pate te gaan maken. Maar hoeveel is een snuf komijn en koriander ongeveer? En hoeveel is een scheut slagroom? En wat te doen met de peper?

      Gr.Tjebbo

      Beantwoorden
      • Snuf is tussen duim en wijsvinger en dan iets meer of iets minder, naar eigen inzicht. Hetzelfde geldt voor scheut: een handbeweging neer en meteen op.
        Bak tevoren een beetje massa zachtjes in de koekenpan en proef dan.
        Vervolgens kan je de snuf en de scheut iets groter maken als je dat nodig vindt. Het is een kwestie van smaak. Peper idem dito. Naar smaak.

        Beantwoorden
    175. Bedankt voor dit recept zonder aardappels. “Gehakt” kan weg uit de ingrediënten. Het is een vegetarisch recept en gehakt komt ook niet in de bereiding voor. Ik heb uitsluitend biologische groenten (Demeter) gebruikt. In plaats van prei heb ik bleekselderie gebruikt (de groene variant) en een gesneden ui. Heel smakelijk!

      Beantwoorden
    176. Ja dat is een feest, hè? Alles uit eigen tuin. In plaats van witte bonen deze keer superdikke lila pronkbonen gebruikt. Het zal me benieuwen wat de gasten hier van vinden.

      Beantwoorden
    177. Ik heb dit jaar courgettes in blokjes ingemaakt in zoetzuur. Blokjes even in zout laten trekken, 1 ltr water, 1 ltr azijn, 500g suiker opgekookt met kruiden. Blokjes afgespoeld en in de kokend azijn gedaan. Toen afgevuld in steriele potten.
      Na 2 of 3 weken stonden de deksels echter bol. Bij opendraaien ontstond er een champagne achtige bruis. De smaak echter was nog steeds lekker fris, zuur. Meeste toch weggedaan, maar 1 pot in de koelkast gezet. Nu, ca 2 maanden later, nog steeds bruis, maar ook nog steeds een heerlijke frisse smaak. Blokjes zijn ook nog steeds knapperig.

      Loop ik een gezondheidsrisico als ik dit toch ga eten? Welke stoffen ontstaan tijdens het gisten, behalve mogelijk alcohol (ook al proef je daar niets van) en CO2?

      Beantwoorden
      • Lijkt me niet. Uit suiker wordt alcohol gemaakt en uit alcohol azijn. Ik heb ook courgetteblokjes ingemaakt, maar daar geen enkel probleem mee. Dus ik denk dat het gewoon is gaan gisten. Methode champagnoise?

        Beantwoorden
      • Het zuur dient om botulisme tegen te gaan, op het moment dat je water toevoegt verzwak je het zuur. Als deksels bol gaan staan zit er maar een ding op, weggooien.

        Beantwoorden
        • Klopt. Het Voedingscentrum ontraadt daarom ook het zelf inmaken en wecken en dergelijke. Jammer, want zulke adviezen bevestigen het beeld dat dit een verlengstuk is van de voedselindustrie. En ook daar komen soms blikken en potten uit waarvan het deksel bol staat.

          Beantwoorden
    178. Als je kippen bij de varkens doet en misschien twee geitjes dat duizendknoop dan het loodje legt. In permacultuur is het altijd combi, nooit één iets alleen. Hulpboeren hebben dan gratis eitjes en melk voor de koffie. Kippenhok boven geitenhok doen en ‘s-nachts afsluiten ivm preditoren. Voor wat betreft de trollen op Facebook, niks van aantrekken, dat is overheid, heeft mijn dierenopvang ook last van, want plofkip krijgt zelfs keurmerk van dierenbescherming, als er maar betaald wordt..

      Beantwoorden
      • De trollen op Facebook zijn juist geen overheid. Dit project is mogelijk gemaakt door onze gemeente. We verwachten natuurlijk navolging. Niet alleen voor de duizendknoop, maar bijvoorbeeld eikels van de eveneens vreemde en redelijk invasieve Amerikaanse eik wegvreten. Zo zijn er nog wel veel voorbeelden te vinden. De varkenshoeder moet terug!

        Beantwoorden
    179. Ik woon in Thailand, hier kosten de augurken 0.5 eu per kilo.( Duur zegt mijn vrouw!)
      Mijn kinderen (6 en 7 jaar) hebben vijf dagen geleden augurken gewassen, daarna in schijfjes van 0,5 cm gesneden. Alles in 2 potten gedaan (gewoon lege olijf potten, niks uitgekookt, enkel eens uitgespoeld). Potten waren bijna vol. Heb er dan twee koffielepels bruine suiker per pot bijgedaan alsook een mengeling van kruiden. Alles afgevuld met gewone azijn.
      Vandaag geproefd. Veel te zuur! Al zien de schijfjes er nog zeer goed uit, het vocht had al een bruinige kleur. Heb net de helft van het vocht eruit gegoten, 100 gram suiker per pot erbij gedaan en afgevuld met kraantwater. De twee potten terug op het schap. Temperatuur in de keuken is tussen de 29 en 33 gr. (Normaal in de winter hier in thailand, lol.) Ik zal volgende week nog eens proeven.

      Beantwoorden
    180. Hallo Norbert,
      Tutto va bene?

      Gelukkig zijn er vele andere soorten (sla, cichorei, oa het hier inmiddels verkrijgbare roodlof) te verkrijgen die bitter tot stevig bitter zijn.
      In ieder geval bij ons nel belpaese. Als ik zaad voor je moet meenemen of opsturen dan hoor ik het wel. Ook oude rassen! groet, Han

      Beantwoorden
    181. Hoi Norbert en Marijke,

      Dank jullie wel voor dit uitgebeide verslag van het congres van De Maatschappij. Vooraf heb ik de organisatie aangeboden om een rol te spelen, bv. door te spreken of een rondleiding op onze tuinen te verzorgen. Die liggen ten slotte binnen 500 meter vanaf het gevangenismuseum. Verder zijn wij het enige biologische bedrijf van Veenhuizen. Maar men was niet geinteresseerd in mijn geluid. Van tevoren was dus al duidelijk dat de struisvogel laag moest blijven en dat men bewust de discussie uit de weg is gegaan. Jammer hoor.

      Ik zal de organisatie tippen jullie verslag te lezen.

      Met vriendelijke groet,
      Lambert Sijens.

      Beantwoorden
    182. Goed te lezen dat de kleine varks zich thuis voelen in de winteropvang. Als al die goed bedoelende(?)neo-natuur-belevers bereid zijn een paar euro meer te betalen voor hun dagelijks karbonaadje, kunnen nog veel meer varkentjes een wroetend leven genieten.

      Beantwoorden
      • De kunst is het stampen. Het moet geen pap worden, maar wel zacht gestampt. Stamp met wat zout en er komt veel vocht vrij. Ik denk dat dat het is. Als de rest van de procedure goed is verlopen – dus de tijd op kamertemperatuur en dan koeler, waterslot of in elk geval afsluiting van lucht/zuurstof – dan zou het goed moeten zijn. Maar, na zes weken is dus wel erg snel. Dat kan het ook zijn.

        Beantwoorden
    183. Niet alleen de witlof smaakt niet meer zoals het was, maar ook spruiten, zelfs boerenkool. Ik kan nog meer opnoemen. Maar goed, dat mijn vader niet meer leeft. Blij dat er geprobeerd wordt witlof weer te kweken zoals witlof hoort te smaken. Dank u wel

      Beantwoorden
    184. Tweede keer dat ik ‘m maakte volgens dit recept. Eerste keer met palmkool maar nu met een savooiekool waar ik me geen raad mee wist. En ook daarmee smaakt het uit de kunst!

      Beantwoorden
    185. Goeiemorgen! Ja…wat een fantastische vent moet het zijn, hè! Ik stalk die kerel al sinds tijden digitaal en put regelmatig inspiratie uit zijn pannengeroer. Ik koop geen kookboeken, punt. Maar nu wel, haha! Lieve mensen, koopt deze verzameling en geniet van lezen tot daad.

      Beantwoorden
    186. Natuurlijk hebben we de door uw besproken koekenpan nagekeken en geen fabricagefout vastgesteld en natuurlijk is het altijd teleurstellend wanneer een stuk goed gereedschap niet meer functioneert én daarnaast niet vervangen wordt.

      Wij zijn door een aantal aanwijsbare zaken helaas tot deze conclusie moeten komen want natuurlijk produceren we kookgerei van duurzame materialen om hier zo lang mogelijk plezier van te hebben.

      Er zijn nog een aantal andere foto’s beschikbaar van de pan waarop duidelijk te zien is dat deze op een veel te hoge temperatuur wordt gebruikt. U kunt dit bijvoorbeeld ook zelf zien aan de steel, deze is aan de kant van de pan zelfs meeverwarmd en daardoor verkleurd.
      De bodem is aan de binnen- en buitenkant sterk aangezet met verbrand vet waardoor de antikleeflaag volledig verbrand en weggesleten is.

      De 270 graden die we aangaven is slechts een indicatie van een te hoog gebruikte temperatuur. In dit geval is zelfs de smeltingstemperatuur van aluminium bereikt (meer dan 600 graden!) waardoor de bodemplaat aan de onderkant is losgekomen.

      Een normale (aan)bak temperatuur ligt maximaal op 220-230 graden, daarboven verbranden ingrediënten en antikleeflagen boven een temperatuur van 250 graden.

      Bij enige twijfel zullen we de consument direct het voordeel van de twijfel gunnen en een coulanceregeling treffen.

      Nogmaals we begrijpen goed dat u teleurgesteld bent dat een product met zoveel jaren garantie niet vervangen wordt maar helaas spreekt het aanzien van deze pan voor zich en ook hij had zorgvuldiger behandeld willen worden en langer willen leven.

      Beantwoorden
      • Dank voor uw reactie. Sportief. Dat siert in elk geval wel.

        Dit strookt niet met de beweringen van uw bedrijf dat Demeyere pannen hoge temperaturen kunnen weerstaan. Dat op voldoende grote pitten moet worden gekookt en dat verkleuring van rvs kan optreden.
        Maar goed. Dit stuk op de website is bedoeld als waarschuwing.

        De pitten zijn van een normaal huis-tuin-en-keuken inbouw kookplaat van Atag KM302G (thans 17 jaar oud – niet meer als zodanig in de handel). In een eerder weerwoord was, meen ik, sprake van een lijmlaag omdat dit oude model een gelijmde bodem heeft. Nu heet het dat het aluminium smelt (overigens 660,3 C). Als wij pannen op een dergelijke wijze zouden mishandelen dan zou dat effect ook bij de andere Demeyere-pannen moeten optreden – dan heb ik het over koekenpannen.
        Het is bovendien voor een consument verwarrend dat u met temperaturen de maat neemt waarvan (a) men geen weet heeft en (b) dat ook niet eenvoudig zelf te meten is. Ze staan ook niet als grenswaarden in de garantiebepaling. Volgens de Engelstalige Wikipedia kan met aardgas (natural gas) overigens een temperatuur tussen 900 en 1500 graden worden gehaald. Of dit met een standaard kookplaat ook het geval is, is niet duidelijk.

        Het voordeel van de twijfel geven en coulance betrachten strookt niet met de verwachting die de winkelier uitsprak. Daaruit viel af te leiden dat andere merken klantvriendelijker zijn.

        Zelden of vaak?
        De vraag die mij nu bezig houdt is dus: Hoe vaak heeft Demeyere met deze klacht te doen (gehad), dan doel ik op dit type kleine koekenpan? Als dit vaak is, dan is er structureel iets fout en begrijp ik in elk geval de stelselmatige afwijzing – maar keur het niet goed. Als het zelden of nooit is, dan had hier sprake van klantvriendelijkheid of coulance kunnen zijn.

        Beantwoorden
    187. Via Han de Kroon en rechtstreeks heb ik droge Sloveense pronkbonen (voor directe consumptie) gekocht bij de Tuinen van Weldadigheid. Voor de grap 5 bonen gepoot, enorm gewas, ruim 1 kg geoogst. Prachtige kleuren, beige, bruin, lila, paars, gevlekt, gevlamd, maar elke partij is anders, dus kennelijk niet zaadecht. Is ‘Sloveense’ een andere naam voor één van de rassen die jij noemt? Heb je foto’s van de zaden?

      Beantwoorden
    188. Augurken Inmaken: “supermarktsmaak”.
      – zorg voor schone potten/deksels

      1- Augurken spoelen en schoonborstelen
      2- Augurken 24 tot 36 uur in pekelwater; per liter water 75 gr zout.
      3- Naspoelen met schoon water
      4- Potten volproppen met augurken
      5- Maak in een pan je inmaakmengsel:
      50% azijn (gewone supermarktazijn is goed), 50% water, per liter vocht 125 gr suiker
      6- Vocht opkoken met de suiker
      7- In potten met augurken wat inmaakkruiden Vraag het en je krijgt het. Per jampot 1 blaadje laurier met wat kruiden. Grotere potten 2.
      8- Hete azijn in de potten gieten, dichtdraaien en een kwartier ondersteboven zetten. Potten tot boven de augurken vullen, goed vol dus.
      9- Na een week of vier moet je creatie eetbaar zijn.
      Succes Harry

      Beantwoorden
    189. En dan hebben wij er dus drie: Librije, Kromme Watergang en de Leest. That’s it?
      Giphart zei onlangs tegen me dat er een fenomeen in de sociologie is dat zegt: Naarmate er beter geschreven wordt in een bepaald land over bijvoorbeeld gastronomie (voetbal, kunst), het niveau van die gastronomie ook daadwerkelijk omhoog gaat. ‘Daarom,’ zei hij, ‘staat in die zin Bouillon Magazine aan de top.’
      Maar ja, hebben we daarom maar drie adressen bij de duizend besten?

      Beantwoorden
      • Speel even op de website. Wij tellen er 16. België 21 en, ja,ja, Luxemburg 7. Volgens mij is in dat land het niveau het hoogst, gemeten naar het aantal inwoners.

        Beantwoorden
    190. F1 hybriden bij boon? Dat zou wel heel bijzonder zijn. Voor zo ver ik weet bestaan er geen hybride rassen bij de verschillende bonensoorten.
      Het is bij bonen niet zo maar mogelijk om hybriden te maken, maar dat is niet in een zin uit te leggen.
      Er zijn meerdere betekenissen voor hybride (bij cultuurplanten).
      F1 hybriden zijn rassen die steeds weer ontstaan uit de kruising van twee ouderlijnen. Deze eerste generatie (F1) heeft de eigenschappen van beide ouders, die bij naateelt uitsplitsen. Daarom kan je een F1 hybride niet natelen (zeggen ze), maar bedoeld wordt dat de tweede en volgende generaties (F2, F3) uitsplitsen in verschillende typen.
      Een tweede betekenis van hybride is “kruising”. Dat is denk ik hier het geval. Pronkboon Firestorm is volgende de website van Tozer Seeds een zelfbestuivende pronkboon die is onstaan door kruisen van pronkboon (phaseolus coccineus) met stokboon (phaseolus vulgaris) uit deze soortkruising hebben ze blijkbaar weer richting pronkboon geselecteerd , maar de eigenschap zelfbestuiving uit de stokboon meegenomen.

      Firestorm is dus geen F1 hybride, maar een zelfbestuivende pronkboon, ontstaan uit een kruising (hybride) met stokboon. Dat is wel bijzonder want pronkboon is normaal gesproken een kruisbestuiver.

      Beantwoorden
          • Dan mag je mij eens uitleggen wanneer sprake is van een hybride en wanneer van een nieuw ras. Als een kruisingsproduct (hybride) zichzelf door middel van zaad voortplant, is het met mijn beperkte begrippenkader eigenlijk sprake van een nieuw ras (de keuringsaspecten even buiten beschouwing gelaten).

            Beantwoorden
    191. Dank voor de promotie van Reclaim the Seeds. Spontane vraag: komen jullie naar Lier? We hebben jullie er graag bij – om te verkopen, te ruilen, te netwerken… Hartelijke groet, Lieven

      Beantwoorden
    192. De pronkboon zoals wij die telen is een snijboon die je teelt aan stokken en waarvan je de schede niet te oud moet laten worden. De schede wordt dan harig aan de buitenkant en zijn dan eigenlijk niet meer te eten. Wel is de boon na te laten doorgroeien goed te eten als droogboon. Vers en jong geplukt is het een malse boon.

      Beantwoorden
    193. Interessante beschrijving van tuinmelde. ik was vooral benieuwd naar het gehalte oxaalzuur. Dit is dus lager dan van spinazie.
      Ik lees ook dat er vitamine B12 in zou zitten, maar dat is onjuist. B12 zit alleen in dierlijk voedsel. Ik lees wel eens vaker dat bepaalde planten B12 bevatten, het gaat wellicht op iets dat erop lijkt.

      Beantwoorden
      • Over oxaalzuur: Ik kan alleen terugvinden dat dit minder is dan bij spinazie. Hoeveel minder is niet duidelijk. Helaas.
        Over B12: Ik ben geen fan van het Voedingscentrum, maar zij doen dit af als een mythe. Het zit ook in veel groenten. En in biergist.

        Beantwoorden
    194. ik heb hem net gemaakt, ruikt al lekker, maar kom er nu achter dat ik geen dragon in huis heb, weet je een vervanger daarvoor? ik laat je morgen weten hoe het smaakte..

      Beantwoorden
      • Het is maar wat je als vrije tijd beschouwt 😉 We zijn, met alles wat we doen, zeven dagen per week bezig. Het is ons leven. Heet het dan vrije tijd of werk of …. tja, wat? Leven dus.

        Beantwoorden
    195. Prima recept, kan niet anders zeggen. Maar dat bouillonblokje he, dat heeft zo’n kind toch niet nodig. Bosje maggiblad, selderie (knol en/of blad) en zo nodig afmaken met snufje zout na afloop.
      Eerlijk is eerlijk, ik gebruik ook af en toe nog een bouillonblokje, maar eigenlijk zijn het zoute klonten zonder veel meerwaarde.
      Laat eerlijke ingrediënten maar hun werk doen.

      Beantwoorden
      • Zeer goed op gemerkt bouillonbloken zijn zout blokken, zet het vlees op in koud water met een beetje zout.
        Afschuimen en dan de schil van gewassen wortel, knolselderij, prei, 2 uien, foulie, peperkorrels, tijm,laurier 6 blaadjes droge of 3 verse, doe de kruiden in een zakje en hang deze in de pan.
        Laat het zachtjes gaar worden en haalde groente er uit samen met het zakje gooi dit weg en verwerk het vlees in stukken, blancheer de gesneden groente in brunoirs ( blokjes ) gesneden en in dunne plakjes ( prei )
        Maak de boullion met de geweekte erwten aan de kook als deze gaar zijn voeg er het vlees en de groente toe deze zijn beet gaar en dat is het lekkerste bij de erwtensoep, dus GEEN bouillonblokjes.

        MVG Petit-Jean

        Beantwoorden
    196. Dank je wel voor de tip voor Angélique. We hebben ons aangemeld. Wel een stevige investering, maar waarschijnlijk de moeite en geld waard.

      Beantwoorden
    197. Mooi verhaal over het zelf distilleren met de Smartstill Mark II. Ik had het eerder “marc” genoemd, toch? Ben al even op zoek naar zo’n Smartstill, Maar ik vind hem nergens voor minder dan 259.- Waar hebben jullie hem gekocht? Want 215.- klinkt een stuk aangenamer! En bedankt voor de tijdslijnen en instellingen. Erg praktisch. Ik ga het wat dichter bij huis doen.

      Beantwoorden
      • Klopt. Ik zie nu ook dat ie 259 EUR is. Maar inmiddels zijn we wel zes jaar verder, hè. Wisselkoersen (Britse pond) en inflatie zullen wel hun bijdrage hebben geleverd aan de prijsverhoging.

        Beantwoorden
    198. Beste redactie , mooi artikel. Zelf telen wij vele soorten peulvruchten. Dit jaar meer dan 25 soorten.
      Wij verkopen zowel zaaigoed als consumptie bij alle nederlandse rassen. Mijn passie is om de oude smaken terug te telen.
      Nog vragen? Ik hoor het graag.

      Beantwoorden
    199. Ik heb een flesje alcohol gekocht, optisana alcohol etilico 96 procent in een Spaanse supermarkt. Op de achterkant van het etiket staat: alcohol etilico parcialmente desnaturalizado 99,9 procent
      Cioruro de benzalconio 0,1 procent.
      Is deze alcohol geschikt om limoncello mee te maken ?

      Beantwoorden
      • Ik geef geen garantie voor mijn antwoord. Misschien is het beter naar een drogist of apotheek te gaan en daar na te vragen.
        Maar het is wel een interessante vraag. Dus ik heb wat gezocht.

        Ethylalcohol is de consumptiealcohol. Een beetje google en Wikipedia leert dat cloruro de benzalconio in het Nederlands benzalkoniumchloride heet. Een ontsmettingsmiddel dat ook in zwembaden wordt gebruikt. Het lijkt niet (zo) schadelijk, want op de Engelse Wikipedia staat dat het ook in oogdruppels wordt gebruikt.
        Enfin, ik zou het proberen. Het is 99,9% alcohol. Bij 90% weet je niet wat de andere 10% is – water, maar als je weet wat allemaal in water kan zitten. Tenzij zuiver H2O.

        Beantwoorden
        • Ik zou het niet innemen.
          Wiki: Het wordt enkel voor uitwendig gebruik toegepast omdat opname ervan door de mond misselijkheid en braken kan veroorzaken. Benzalkoniumchloride komt ook voor in schoonmaakproducten.

          Beantwoorden
    200. Ik heb het recept een beetje aangepast: amandelmeel in plaats van bloem en honing in plaats van suiker en een deel boter en niet alleen olie.
      Het resultaat is, al zeg ik het zelf :-), verbluffend: luchtig, vol van smaak en toch licht. De bietjes komen er bij mij niet zo uit, maar dat is niet erg. De kleur van de cake verraadt de bietjes toch wel.

      Beantwoorden
    201. DUBBELGROEN is een tuinontwerpwinkel in Amsterdam. Wij ontwerpen stadse tuinen. Vooral gericht op buurt-projecten. Daar gebruiken we veelal eetbare planten. Madelon Oostwold geeft op 12 maart een workshop in onze ontwerp-ruimte. Ze heeft echt een goed leesbaar boek geschreven.

      Beantwoorden
    202. Merci. Heerlijk!
      Tip voor het schoonmaken van flinke hoeveelheden aardperen, zoals nu, als de laatsten geoogst worden: ik doe ze in een oude wasmachinetrommel en zet er dan de hogedrukspuit op. Werkt echt!

      Beantwoorden
      • Dat is in april. Begin of midden april. Courgettes kiemen vlot en groeien betrekkelijk snel. Dus als ze te vroeg worden gezaaid, levert dat problemen op. Ze moeten namelijk pas na de laatste verwachte nachtvorst (IJsheiligen) worden uitgeplant. Vroeg zaaien levert tot die tijd binnen of in kas tè grote planten.

        Beantwoorden
    203. Prima maar beetje laat. Heb vorig jaar al diverse petities via AVAAZ getekend. Ik ben nogal een zwartkijker en vraag me af wat voor coatings er allemaal op die zaden kunnen, die wat allemaal kunnen uitroeien? Avaaz heeft in Mexico in ieder geval een overwinning gehaald, maar Europa “tuint” er met open ogen in lijkt het.
      PS Lijkt me overigens leuke beurs.

      Beantwoorden
    204. Dank je, Norbert! Je merkt terecht op dat ik geen wetenschapper ben, en er zijn inderdaad mensen die – zeker op deelgebieden – bevoegder zijn dan ik, maar het werd tijd voor het hele verhaal, en zij schreven het niet… Niet met je eens ben ik het als je zegt dat ik soms te veel aandacht aan de algemene geschiedenis geef. Ik vind, eerlijk gezegd, dat ik dat veel te weinig heb gedaan, maar daar hebben we het nog wel eens over.
      Groet,
      Jacques

      Beantwoorden
      • Doen we! En ik zie je dilemma wel, maar al lezende merkte ik dat ik ‘waar blijft nu het eten’ ging denken. Misschien de algemene geschiedenis iets meer larderen, om in toepasselijke termen te blijven.

        Beantwoorden
    205. Hallo, ik heb een vraag wij hebben ooit de ” masterpiece” komkommer gehad, was enorm lekker!! Nu willen we ze weer zetten maar kunnen die zaden nergens vinden weet iemand misschien waar ?

      Beantwoorden
    206. Verkeerd begrepen.
      Eerst hadden we de indruk dat Will Ronald Giphart interviewde en dat Ronald het omgekeerde doel had om tot een verhaal over Will te komen. Maar Will Jansen laat ongevraagd per e-mail weten: “Ik werd wel degelijk door Gip geïnterviewd. Hij zou schrijven over mensen die zich met eten bezighouden maar niet koken.” Veel minder spannend, maar we hebben onze tekst aangepast.

      Beantwoorden
    207. Op 21 maart 2016 meldt de Dierenbescherming dat 30% van de soepkippen (hennen die na pakweg 300 eieren zijn uitgelegd) dood of gewond in het Poolse slachthuis arriveren. Waarmee we niet de zwanenjacht, zoals vertoond, willen goedkeuren, maar wel dat er in de ogenschijnlijk zo goed geregelde industriële voedselketen ook behoorlijke misstanden zijn. Kijk hier.

      Beantwoorden
      • Niet die van ons. Veto van mrs. M. Er zijn veel varianten op balkenbrij. Mrs. M kent de Brabantse variant van haar oma, waar bloed in werd verwerkt. Bloed hebben we niet, dat moet je haast vers verwerken. Dus speciaal regelen met het slachthuis.

        Beantwoorden
    208. De Provincie Noord Holland schiet in 2015 ruim tachtigduizend ganzen dood en vangt er meer dan dertigduizend om te vergassen en naar de destructie te brengen. Maar de extremisten onder De Partij van de Dieren en Wakker Dier pesten aan alle kanten De Pronckheer naar de rand van een failliet omdat daar van ganzenvlees heerlijk salami gemaakt wordt, en paté.
      Terecht stelt MergenMetz dat alleen door de proteïnerijke weilanden de ganzen het niet nodig vinden om naar het Noorden te trekken. Ganzen kunnen alleen grasland aan waar meer dan 15% eiwit in zit. Dat is de laatste dertig jaar aardig gelukt dankzij alle kunstmest en uitgereden mest. Dus het te veel aan koeien en varkens en kippen die we in ons land afmesten.
      Wat Arjen Smit doet is wijs omgaan met voedsel. Hij moet daarvoor beloond worden en niet gestraft met een leeg restaurant. Ga er eten. Het is een soort thuiskomen.

      Beantwoorden
    209. Ik kom 30-04 naar je bonen kijken nieuwe en onbekende groente is altijd mooi [oude en vergeten ook]
      maar kijk eens bij vreeken.nl, die heeft meer dan 200 soorten. Niet alles wat hij heeft, heb jij en andersom [een tip misschien?]

      Beantwoorden
      • Jaha! Ton Vreeken ken ik sinds 2004, toen we samen actief waren in het Genootschap der Vergeten Groenten. Op 30 april staan we op de markt in Lent. (Dus bijn ons zelf is er niets.) Het kan zijn dat Marieke van de Hippe Boon ook in Lent is, maar dat weet ik niet.

        Beantwoorden
    210. ja balkenbrij
      is een lekkernij
      alleen voor de keu
      is het sneu
      maar alleen dit wil je weten
      wij moeten ook eten
      zouden we dat nooit hebben gedaan
      hadden er ook geen varkens bestaan

      Beantwoorden
    211. Ik heb in een flesje (gekregen, zelfgemaakte) rode wijnazijn van een aantal jaren oud (3 of 4 jaar) dat vol zit met dikke laagjes ‘moeders’. Zijn die nog bruikbaar om nieuwe azijn te maken? En zo ja, hoeveel moet ik dan gebruiken?

      Beantwoorden
      • Volgens mij wel. Het kraantje van ons azijnvaatje is kapot en ik heb nu moeder-in-drinkglas. Voor als ik weer een passend kraantje vind.
        Ik ben vaak genoeg opnieuw gestart na een schoonmaak; de hoeveelheid maakt niet erg veel uit. Ik zou alleen niet te veel doen. Anders heb je heel snel een fikse plak in het vat of de fles.

        Beantwoorden
    212. Consumptie ervan lijdt niet tot een verhoogde kans op kanker. Het onderzoek concludeerde dat uit een slecht opgebouwd patroon van de proefpersonen. Gezonde lifestylers en ongezonde werden in een hok geplaats. Daaruit werd er geen omega 3 gevoed maar deze werden slechts opgemeten. Conclusie is dat er genetisch gemanipuleerd lijnzaad is in America dat voor slechte informatie zorgt. En Unilever sucks. Maar omega 3? Nadelig? Te veel van alles is schadelijk.

      Beantwoorden
    213. Daslook geoogst met de zeis.In 1 minuut een mand vol en alleen wat uitzoek werk om het gras er uit te halen. Vanavond dit recept proberen!

      Beantwoorden
    214. Als mensen moeilijk doen over zwanen eten ,als ze tóch geschoten moeten worden, is dat puur emotie , omdat “men” het niet meer kent.
      Kan ook weer in het rijtje VOOROORDELEN. Daar zijn er helaas nogal veel van !

      Beantwoorden
    215. Niet om te zeuren, en als Derk zoveel binnen een minuut bij elkaar kan zeisen valt het kennelijk wel mee, maar toch even dit, van Wikipedia:
      “De daslook (Allium ursinum) is een plant uit de lookfamilie (Alliaceae). Het is een vrij zeldzame soort in België en Nederland. De soort is in Nederland wettelijk beschermd”
      Er zit ook nog een modererende bepaling aan:
      “De Flora- en faunawet verbiedt het verstoren van de beschermde planten en aan de burger wordt een zorgplicht opgelegd. Afwijkingen van de verbodsbepalingen zijn mogelijk indien geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort.”
      In dat laatste zinnetje kan je met enige goede wil lezen, dat als je er genoeg laat staan, het niet erg is er een paar te plukken, toch?

      Beantwoorden
      • Dat zal wel de bedoeling zijn. Alles is betrekkelijk. Er is een wildplukboek in Nederland dat een foto bij daslook heeft staan van de bolletjes, niet van het blad. Dat beeld zegt: uit de grond rukken. Dat is in elk geval afbreuk aan de instandhouding. Wij hebben zeldzame planten als daslook, maar ook brave hendrik in onze tuin geplant. We hebben vrienden in wier tuin daslook een plaag is, het zaait zich daar lustig uit.

        Beantwoorden
    216. Hoe kom ik aan daslook om in de tuin te zetten??
      Gelukkig kan ik nu om de hoek, in DL, bij de lidl verse daslook kopen dusssss morgen ga ik je recept maken Norbert

      Beantwoorden
      • Ik zie de relatie van uw vraag met de uienvlieg niet. Onze website verschaft informatie, maar wij houden geen lijsten van winkels bij. Dat zou te veel werk zijn. We doen het allemaal ‘om niet’.

        Beantwoorden
      • Ze weten wat lekker is. Topjes van tuinbonen. Wij hebben last van slakken. Ik trek ze voor in de kas, en dat hebben de slakken ook door. Dus elke avond laat ben ik even op slakkenjacht. In de moestuin heb ik niet zo last van slakken, genoeg natuurlijke vijanden. Muizen had – afkloppen! – ik wel voorgaande jaren: muizenvallen met een likje pindakaas doet wonderen. Ook in de tuin.

        Beantwoorden
      • Tja. Het kan niet alles zijn. Ons uitgangspunt is wat we uit eigen tuin halen. Maar als je op ‘bataat’ of ‘zoete aardappel’ zoekt, vind je een stuk of zes recepten waarin het wordt gebruikt. Tot uw dienst!

        Beantwoorden
    217. Dank, Norbert, dit rapport verdient aandacht in brede kring. De kern is wat mij betreft het systeemherstel, en niet zo zeer het verschil tussen grote grazers en schapen, waaraan wordt gerefereerd. Ik ben het er mee eens dat het nogal eens ontbreekt aan een deugdelijke verantwoording bij de keuze voor grote exoten, maar waar het vooral omgaat, dat is het herstellen van functionele verbanden tussen heide, akker en beekdal. De schaapskudde begraast gestuurd (doelgericht v.w.b. de biodiversiteit) de heide, de potstalmest dient om de reservaatakkers te bemesten (hoogste dichtheide aan Rode Lijst-soorten!) de akker levert krachtvoer in de winter en de beekdalgraslanden hooi. Herstel van dit systeem is noodzakelijk voor behoud en herstel van de biodiversiteit.

      Beantwoorden
    218. Maakt het voor het paardebloemblad nog uit hoe oud het blad is? Mag de plant al bloeien , of moet je plukken voor het bloeien ?

      Beantwoorden
      • Op zich maakt het niet uit. Wij geven de voorkeur aan jonge bladeren. Soms snijden we de bladeren af en zetten er een pot over om gebleekt blad te krijgen. Dan is het net een vorm van wilde witlof – barbe de capucin

        Beantwoorden
    219. Goedemiddag!
      Dus, als ik het goed begrijp, kan ik, als ik eenmaal de eerste lichting (rode wijn)azijn gemaakt heb, steeds mijn restjes rode wijn erbij doen. Verdund uiteraard. Zo hoef ik dus geen wijn weg te gooien en blijft de azijn zich automatisch ‘voortzetten’? De moeder vormt zich dan dus boven in het vat. deze wordt steeds groter/meer. Kan deze verkleind worden door er simpelweg een stuk af te scheuren? Ik neem even aan dat werken met metaal niet zo goed is voor de bacteriecultuur? En wordt er ook een moeder gevormd als je start met een azijncultuur uit een flesje? Sorry voor mijn vele vragen allemaal, ik vind het een erg leuk iets om zelf te gaan doen;) Bedankt!

      Beantwoorden
      • Veel vragen, maar korte antwoorden: ja, ja, ja. De moeder vormt een plak die bovenin drijft. Die kan je mettertijd wegdoen. Er zit genoeg bacteriecultuur in de azijn. Metaal? Geen idee. Er wordt wel wijn gemaakt in rvs. Azijncultuur om te starten? Niet noodzakelijk, het kan ook spontaan gebeuren met in de lucht zwevende bacteriën.

        Beantwoorden
      • Zijn mens en dier de afgelopen duizenden jaren geëvalueerd door natuurlijke selectie, nu volgt een vorm van industriële (genetische) selectie. Zij die niet tegen glyfosaat en allerlei additieven uit de voedselindustrie kunnen, worden ziek en zullen zich niet (voldoende) voortplanten.

        Beantwoorden
    220. Goed en duidelijk overzicht!
      Ik zag hier in Duitsland van de week een documentaire over Oostenrijks onderzoek over de negatieve effecten van het gebruik van glyfosaat op regenwormen. Het onderzoek is in realistische omstandigheden gedaan en laat zien dat regenwormen minder actief worden en voortplantingsproblemen krijgen.
      http://www.nature.com/articles/srep12886
      Ook bij veel vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen zoals PCOS zou Glyphosaat een oorzaak kunnen zijn. Het glyfosaat beïnvloedt de darmbacteriën en enzymen. Dat heeft dan weer effect op de hormoonhuishouding van vrouwen.

      Beantwoorden
    221. De mensheid wordt willens en wetens vergiftigd. Alles draait om geld en dus macht. Laten we hopen dat de Britten uit de EU stappen en dan kan ik alleen maar aanbevelen dat u ook, mede met zoveel mogelijk gelijkgezinde organisaties, sterk gaat pleiten voor uittreding uit de totaal corrupte EU, die zijn noch erger dan de maffia.

      Beantwoorden
      • Ik begrijp je gevoelens, maar het is inherent aan de geschiedenis van de mensheid. Jezus verjoeg de handelaren en geldwisselaars uit de tempel en volgens de Koran mag je geen geld verdienen met geld, de Islam verbiedt dus rente over geleend geld. Jezus en Mohammed zagen het, maar de gelovige en ongelovige mens negeert het of vindt uitvluchten (Islamitische banken geen rente maar een onkostenvergoeding…).
        We zijn overigens een groot voorstander van de EU en zou nog meer integratie willen zien. En democratie: het Europees parlement moet meer bevoegdheden krijgen, gelijk aan de Tweede Kamer in Nederland of de Bundestag in Duitsland. De huidige problemen binnen de EU zijn mede het gevolg van onvoldoende integratie c.q. de wens van lidstaten soevereiniteit te behouden. Angst is een slechte raadgever. En over geld, ja, lees Geld en duurzaamheid.

        Beantwoorden
    222. Ik weet niet of jullie na zoveel jaar nog steeds ham maken, maar die eersrte keer was van het begin al een probleem; het hangen vqan vers vlees moet gebeuren in een heel koude omgevinfg en niet in je kelder van 18 graden; dat is vragen voor problemen; het moet helemaal doorgekoeld worden tot ca. 2 a 3 graden C.
      Over jouw opmerking ten opzichte van nitriet, kan ik je dit zeggen; stop met het eten van selderij, en poets je tanden niet met commerciele tandpasta, want daar zit haast altijd nitriet in.
      De nitriet die eventueel gebruikt in de ham wordt komt neer op 160 ppm, wat heel wat minder is dan wat je vindt in selderij.
      Ik persoonlijk gebruik het altijd, want ik heb geen zin om dood te gaan aan botulisme, maqar ja dat is een keus hè.
      groeten uit Canada

      Beantwoorden
      • Jawel, geen gekookte hammen – ga ik overigens wel weet doen – maar droge hammen. En over nitriet: tja, ik veel bladgroenten kan meer of minder – afhankelijk van het zonlicht – nitraat voorkomen. En nitraat kan in het lichaam in nitriet worden omgezet. Dat is niet zo tof. Onlangs heb ik weer een vakman gesproken die het verhaal over nitriet en botulisme onzin vond. Overigens is dat alleen als het vochtgehalte hoog genoeg is. Bij droge/rauwe ham speelt dat niet, bij de meeste worsten ook niet, hoewel zogenaamde droge worsten tegenwoordig veel te “jong” worden verkocht. Dus dat kan dan wel.

        Beantwoorden
    223. Vond het erg leuk mooie varkens en een gedreven rondleiding door de tuin door Norbert Mergen. Knap hoor, met smaak vertellen. Groet willy-jan

      Beantwoorden
    224. ‘Knuffelprof’ Katan? Wat een vreemd einde van een interessante recensie; Begrijp ik goed dat jullie fan zijn van Katan? Katan heeft zelden ‘gelijk’ in mijn ogen. Hij is de grootste voedselpopulist in ons land en, hoewel hij fulmineert tegen veel wetenschappers, getuigen zijn uitspraken van grote onwetenschappelijkheid en groot gebrek aan zelfrelativering. Stellig en zonder enige relativering verkondigt hij ‘feiten’ op basis van onvoorstelbaar kortzichtige motiveringen. Hij praat over ‘gezond’ zonder te formuleren wat dat dan in zijn visie inhoudt Het lijkt er op dat hij alleen naar een beperkt aantal vitamines en mineralen kijkt en daar houdt het mee op.
      De essentie van wetenschap is ‘twijfel’ en relativeren: dat is wat Katan niet kan! In ieder geval kent hij zeker geen ‘zelfrelativering’…

      Beantwoorden
      • Okay, het is nogal ironisch bedoeld. Nee, we zijn geen fan van hem. Alles wat hij zegt krijgt groots aandacht in de pers en wordt als ware het Het Woord van God neergezet. Vandaar de vraag aan het eind: Kan Katan ook wel eens ongelijk hebben?
        De verwarring is (dus) dat Katan in 2012 beweerde dat de werking van antioxidanten overschat is en eigenlijk achterhaald – dat zouden serieuze onafhankelijke deskundigen van mening zijn, zei hij – en dat er in een boek van Robinson, dat gebaseerd is op heel veel internationaal wetenschappelijk werk, eigenlijk het tegendeel wordt beweerd.
        Dus v.w.b. Katan zijn we het met elkaar eens.

        Beantwoorden
      • Dat wil je niet 😉 Het is een plaag. Een zeer invasieve plant die wordt bestreden. Dus kijk in de buurt, vraag na, want ergens groeit het wel. Ook in Vlaanderen.

        Beantwoorden
          • Los van het feit dat RoundUp nu niet bepaald het meest ideale middel is, om het zachtjes uit te drukken, is er ook een fikse dosis geluk bij. Of het was geen Japanse duizendknoop. Over het algemeen duurt chemische bestrijding vele jaren. De plant heeft een sterk gestel en moet worden uitgeput. Maaien, afdekken, chemische bestrijding e.d. duren gemiddeld 10 jaar eer de plant helemaal het loodje heeft gelegd.

            Beantwoorden
            • Hopelijk zijn wij wat glyfosaat bestendiger. Het spul zou verboden moeten worden (RoundUp).

            • Maar ik denk dat azijn en zout niet helpen tegen Japanse Duizendknoop. Het zou me verrassen.

        • Aphalara itadori{Japanse bladvlo} is een natuurlijke bestrijder van de Japanse duizendknoop er moet ook een bodemschimmel zijn. Maar enfin de aphalara italdori is voor een proef toegelaten in Engeland, waar ze zeer voorzichtig zijn met exoten.

          Beantwoorden
    225. “Minderheid houdt toelating glyfosaat tegen” kopt De Boerderij. Nogal suggestief en onjuist. “Recall of Monsanto’s Roundup likely as EU refuses limited use of glyphosate” schrijft The Guardian. Oftewel, herroeping. Wat is er gebeurd op 6 juni 2016? Scopaff, het permanente comité voor planten, dieren, voeding en veevoer van de EU, kwam bijeen en besloot negatief over de hernieuwde toelating van glyfosaat. Hierbij is de regel dat een meerderheid van de EU-bevolking (65%) voor moet zijn. De landen die voor stemden, representeerden slechts 50%.
      De Europese Commissie ging naar Scopaff met het voorstel tot toelating gedurende 12 à 18 maanden, tijd die nodig is om echt, goed, finaal onderzoek te doen.
      Maar in Scopaff onthielden Italië, Frankrijk, Luxemburg, Oostenrijk, Portugal, Griekenland en Duitsland zich van stemming. En Malta stemde tegen. Nederland was voor, overigens. De twintig landen die voor stemden, representeren echter de helft van de bevolking.

      Nu overweegt de Europese Commissie in beroep te gaan.

      Pikant is de rol van Duitsland, eerst tegen glyfosaat en nu onthouding van stemmen. Omdat Bayer Monsanto wil overnemen?

      Beantwoorden
      • Dat gold ook de peterselie. Er staat op een gegeven moment ‘meng alles’ – daar heb ik peterselie en bosui bijgeschreven. Dank. Samen maken we het beter.

        Beantwoorden
    226. Welke malloot bepaalt dat de witlof bitter moet zijn of niet?? Dat was juist zo kenmerkend aan witlof. Is net of je een witte zwarte piet wilt maken zodat hij niet meer zwart is.

      Beantwoorden
      • Malloten genoeg op deze aarde, daar hoef je dagelijks alleen maar de krant voor op te slaan. En dat nog niet eens. Dus ook in de groentenwereld. Witlof is een cichorei en in principe, van nature, dus met enig bitter. Net als roodlof, groenlof, andijvie en meer. Maar ja…. proefpanels…. Men zegt dat de mens van nature zoet wil, omdat moedermelk zoet is.

        Beantwoorden
    227. Misschien is dit dan toch een vorm van heuse “landbouw” in de stad. In een duistere nachtclub onder LED-lampen kool rucola e.d. op economisch haalbare wijze verbouwen. Maar ja, dat is niet buiten, hè.

      Beantwoorden
    228. Hallo,

      Super mooi dat jullie dit aanbieden. De site is ook geweldig!

      Bij deze zou ik graag voor 6 personen willen reserveren voor de lunch op 9 juli. De kans bestaat dat ht aantal iets meer of minder gaat worden maar dat laat ik nog weten.

      Groetjes Jeannie

      Beantwoorden
    229. Boek doorgebladerd bij het Rotterdams Leeskabinet. Deze recensie inspireert tot het aanschaffen. Gekeken bij Kobo (om het gemakkelijk mee te kunnen nemen), daar niet verkrijgbaar. Bestel het nu bij de Oosterboekhandel in Rdam.

      Beantwoorden
    230. Boerenmarkten zoals.. Puur Lokaal in Arnhem?
      Puur Lokaal lijkt me een aardig voorbeeld hoe je de lokale voedselproducenten & hun producten naar de stad kan halen. Via een korte keten: producent-winkel-consument EN producent-restaurant-consument. Niet alleen kijken & kopen, ook proeven & praten; letterlijk met de boer rond de tafel.

      Beantwoorden
    231. Jaaah, ik deed zelf twintig jaar geleden onderzoek naar stadslandbouw. Een belangrijk aspect was het economische rendatabiliteit. Heel veel kleine initiatieven brengen mensen terug bij kennis over voedselproduktie en natuur. Er zijn een heleboel positieve effecten te verwachten. Maar een landbouwbedrijf is iets anders. Hoewel ook in een bedrijf gebruik gemaakt kan worden van vrijwillige arbeid is voor genoeg voedselproduktie voor iedereen een grootschaliger professioneel bedrijf best handig. Maar bovenal, geweldig al die nieuwe moestuin initiatieven in de stad.

      Beantwoorden
    232. Bij de prei helpt fijn strooisel van tabak tegen aaltjes heel goed. Zou dat ook tegen die uienmaden kunnen werken? Vr.gr. Gerard.

      Beantwoorden
      • Ik zou het niet weten. Er zit wel wat in. In het kippenhok strooien we gedroogde nerven van tabaksbladeren. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik niet meer weet tegen welk ongedierte dat werkt. Maar niet tegen aaltjes 😉 Dus werkt tabak tegen meer. Wie weet. Probeer het eens?

        Beantwoorden
    233. Dat klopt, die tabak houdt parasieten (die luchtwegen aantasten) weg van de kippen. Ik weet inmiddels dat die uienvlieg ook de prei aantast, met het zelfde resultaat: Weg oogst. Maar die losse tabak kan je hier (Eindhoven)niet meer krijgen, is “van hogerhand” gesaboteerd, het werkte te goed. Maar wat belet ons om wat tabakszaad te kopen en te zaaien? Hier in Nederland te bestellen bij zaadhandels op het internet. Ik ga het proberen. Groets: Gerard.

      Beantwoorden
    234. Zijn er ook nuttige insecten tegen teken?? Zelf ben ik er bekend mee, dat de rode mier de natuurlijke vijand is van de teek. Doordat de mens de rode mier erg lastig vond heeft men deze zo ver mogelijk weten te bestrijden. Met als gevolg…. Een teken overschot een ware en gevaarlijk plaag.

      Beantwoorden
    235. Ik heb alles volgens het boekje gedaan maar ik heb per ongeluk direct de suiker toegevoegd (dus dat was niet volgens het boekje!). Kan ik nu de hele boel weggooien of kan het geen kwaad? Ik heb alcohol 98% gebruikt half om half met water.

      Beantwoorden
      • Volgens mij kan het niet (veel) kwaad. Bij limoncello weken de citroenschillen eerst in alcohol, dan gaat er direct water en suiker bij. Chemisch gezien kan suiker dus in alcohol worden omgezet en alcohol kan, bij goede bacteriën, azijn worden. Het enige dat zou kunnen is dat de walnoten zelf niet iets met suiker hebben.
        Laat maar weten als je het gaat drinken…. over een jaar 😉

        Beantwoorden
        • Het kan geen kwaad de suiker word alleen omgezet in alcohol door gist en normale gist gaat dood tussen de 13 a 18% en het percentage alcohol is ook te hoog voor azijnzuur bacteriën
          Als ik sinaasappel likeur maak gaat ook alles inclusief suiker in de pot nog nooit mis gegaan
          Er is een jaar voorbij en ik verwacht dat je drankje gewoon heerlijk is!

          Beantwoorden
    236. tip:
      Als je de potjes vult met de augurken en je doet er zout bij dan kan je de volgende dag met een maatbeker het zoute water opvangen. Je weet dan precies hoeveel azijn, water en inmaakkruiden je nodig hebt. Ik maak nu om de dag op andere manier
      augurken in. Over 6 weken zal ik het resultaat vermelden.

      Beantwoorden
    237. Pasgeleden mijn eerste eigen augurken ingemaakt. Ik heb de zoutmethode gebruikt, en hoewel ik de grote augurken in plakken heb gesneden is de schil nog steeds knapperig. Als mengsel heb ik 1 liter azijn gebruikt, 1 deel gewone witte, een deel kruidenazijn (Tromp & Rueb van de Jumbo) suiker en een beetje inmaakkruiden met wat meer mosterdzaad gebruikt. Na ongeveer een week greep ik mis in de koelkast, en heb ik een klein potje open gemaakt. Zelfs na zo een korte tijd waren ze erg smakelijk.

      Beantwoorden
      • Bij ons wordt 2 liter water toegevoegd aan 1 liter 95% alcohol. Jij gaat naar pakweg 1,5 liter, dus van alles de helft hè. En dus iets minder dan 0,7 liter water toevoegen.

        Beantwoorden
    238. Tromp&Rueb adverteert met “hogere zuurgraad 6%”, maar dat lijkt onzin-marketing. Ik heb de zuurgraad/pH gemeten van AH witte wijnazijn, AH appelciderazijn, AH witte natuurazijn, tromp&ruub inmaakazijn en jumbo witte natuurazijn. De zuurgraad is van al die azijnen is identiek: 3.
      De Jumbo witte natuurazijn en AH witte natuurazijn smaken hetzelfde en zijn wellicht in dezelfde fabriek gemaakt. Ofschoon AH het per liter twee keer zo duur verkoopt dan Jumbo 😉

      Belangrijkste is: het recept werkt al jaren prima, vandaag weer drie potten ingemaakt met augurken uit eigen tuin, én dille en mosterdzaad uit eigen tuin 🙂

      Beantwoorden
    239. Even een vraagje: Hebben jullie de peultjes van de slangenradijs weleens ingemaakt, of ingelegd in zoetzuur? Ik vraag me af of dat kan. De plant wordt zo vreselijk groot en geeft bijzonder veel peultjes, die slecht te bewaren zijn. Groetjes Rietje

      Beantwoorden
    240. Ja, heel interessant. Eigenlijk verbaast het me niet. Ik heb vaker gelezen over communicatie tussen planten en tussen planten en bijen.
      Zo waarschuwen ze elkaar als er gevaar dreigt zodat ze hun verdedigingsmechanisme kunnen inschakelen. Bij het onderzoek werden blaadjes van (sla of andere groente) afgescheurd, waarop een signaal werd afgegeven naar de buren die dan bepaalde chemische reacties toonden ter zelfbescherming om de schade van het afscheuren te beperken.
      Zo communiceren bloemen met bezoekende bijen: de bloem laat “weten” of er zojuist al een andere bij langs kwam voor de nectar en de nieuwe bij dus beter even kan wachten; de bij vliegt daarop naar een andere bloem.
      De wondere wereld van een intelligente schepping.

      Beantwoorden
    241. Niet ver van de Jacobstuin en De Kruidhof ligt kwekerij Kabbes, waar Brian Kabbes & Meerim Kozhoshova bijzondere sierplanten kweken. Op de kwekerij vind je waardevolle vaste planten, botanische rariteiten en verzamelaarsplanten die je nergens anders aantreft. Ik ga er elk jaar een keer langs en altijd kom ik weer met bijzondere planten thuis.
      En twee keer per jaar organiseren ze een reis naar Kyrgyzstan, waar ze de natuur in trekken.

      Beantwoorden
    242. Misschien ook ervaring met augurken die flink zijn doorgegroeid (3 cm met geel wordende schil)? We hadden ze over het hoofd gezien en hebben nu een emmer met van die kanjers. Ik denk eraan om ze in repen te snijden en dan in te maken. Maar vraag me af of ik de schil moet verwijderen en of ze ook 36 uur in het zout moeten……. Verder zijn wij altijd heel blij met jullie info : ) O ja, zelf laten wij altijd minstens 1 augurk flink doorgroeien tot hij helemaal geel is. Dat zaad bewaren wij voor het jaar daarop. Gaat hartstikke prima. De rest van de overrijpe augurk gaat naar de kippen. Zijn die ook weer blij.

      Beantwoorden
    243. ik heb net vanochtend mijn augurken ingemaakt (zoetzuur). Waren ook al te groot, twee met al geel wordende schil. Heb ze in de lengte in partjes gesneden.
      gisteravond ze in het zoute gekookte water gelegd.
      recept uit belgië voor 1 kg augurken;

      1.Vul een pan met 1 liter water en 75 gr zout.
      Laat het water koken en giet dit over de augurken.Laat de augurken een nacht in het water staan.
      2. Neem 2 dl wittewijnazijn, 1,5 dl water, 1,5 dl witte wijn, 50 gr suiker en doe dit in een pan. Laat alles koken en voeg ook de kruiden toe. een chilipeper, peperbolletjes, mosterdzaadjes, kruidnagels….de kruiden kies je zelf naar smaak.
      Laat alles 10 minute koken.
      3. Doe intussen de augurken in de pot(ten).
      giet het kokende kruidenmengsel op de augurken tot de rand van de pot. Doe de achtergebleven kruiden ook nog in de pot.
      deksel goed op de pot doen en pot omgekeerd laten afkoelen.
      de pot trekt dan vanzelf vacuum.
      Na een paar weken kun je ze gebruiken.

      ps. het meekoken van de kruiden voorkomt dat de potten na verloop van tijd troebel worden.

      Heel makkelijk en snel recept.
      De potten zijn oude glazen van groente en tafelzuur (bewaren dus voortaan)
      wel even in kokend water schoonmaken.

      Beantwoorden
    244. Uitgebreid, zwaar gedocumenteerd artikel. Ik werd in de aankondiging even op het verkeerde been gezet: voeselbos, wat mag dat wel zijn?
      Gelukkig heeft het hele artikel betrekking op het begrip: voedselbos (met al haar in en outs)
      Als landschapskundige is het prettig te weten dat uit andere invalshoek dit onderwerp breed wordt belicht.
      Dank!
      Jacques Dekker

      Beantwoorden
    245. Goed verhaal. Een kanttekening – de overstap van jager-verzamelaar naar op een vaste plek wonende landbouwer heeft in de lage landen waarschijnlijk niet plaatsgevonden vanwege voedselredenen. want er waren toen op zijn hoogst maar 10 – 13.000 mensen in het Nederlandse gebied (en dus ruim voldoende eten om te verzamelen – hoewel vooral niet in de bossen).
      Voor de aanleg van grote monumenten waarschijnlijk voor voorou