Augurk

Cucumis sativus
Augurk (Nederlands); Gewürzgurke, Essiggurke (Duits); cornichon (Frans); gherkin (Engels); ? (Italiaans); pepinillo (Spaans)

De Engelse naam is van het oud-Nederlandse gurkkijn of augurkkijn afgeleid.

Noot: de foto’s zijn van Internet geleend. Kennelijk hebben we verzuimd zelf foto’s te maken. Dat moet in 2008 gebeuren.

Historie

Tot de botanische komkommerfamilie behoren zo’n 300 soorten. Verreweg de meeste komen voor in Afrika. Alleen die ene, waarvan ‘onze’ komkommers en  augurken stammen, komt uit India. Van de zuidelijke hellingen van d Himalaya, om preciezer te zijn. In Azië wordt ze al 3000 jaar verbouwd. Maar de zure augurk was ook al bekend bij de oude volkeren: Mesopotamiërs, Egyptenaren en Grieken. Vanaf zo rond 300 v Chr. De augurk/komkommer bereikte China rond 200 v Chr.
Op het oog zijn sommige kleinere komkommers niet te onderscheiden van grotere augurken. Augurken zijn in feite voor dat doel geselecteerde komkommerrassen.

In Duitsland zijn de Spreewälder Gurken, uit de deelstaat Brandenburg, een bekend fenomeen. Het is een door de EU beschermd streekproduct. De Spree is een rivier die door Berlijn loopt. Lees er hier meer over (Duitse Wikipedia).

Culinair

Augurken worden jong geplukt en moeten worden ingemaakt. Meestal in het zuur. Voor inmaken: zie hier.
(Zoet-)zure augurken worden gebruikt voor hartige hapjes, in remouladesaus, in salades, enzovoorts.

Bewaren

We bedoelen de verse, geoogste augurk. Eigenlijk niet. En zeker niet in de koelkast. Als het moet rond de 12 a 130 C. Dat kan in een kelder. Hooguit een week. Beter is het regelmatig in te maken.

Voedingswaarde

Per 100 gram zure augurken:

caloriën

laag: 11 kcal

mineralen

redelijke hoeveelheid (kalium, fosfor, magnesium); veel natrium: 1208

vitaminen

nauwelijks, m.u.v. vitamine K

Teelt

Zaaien

medio april, in potjes in de kas (of koude bak).

Ter plaatse zaaien vanaf half mei. Augurk zou een slechte kiemer zijn. Aangeraden wordt zaad 14 uur in lauw water voor te weken. Wij hebben geen ervaring met slecht kiemende augurken.

Uitplanten

eind mei/begin juni. Afhankelijk van het weer; bij een koude en slechte april/mei wacht u langer.

Oogst

Vanaf medio juli. Pluk jong. Grote vruchten hebben ook grotere zaden.

Liggend of staand
Wij telen augurken bij voorkeur in de koude bak. Het kan ook buiten in een bed. Maar bij een zomer als in 2007 levert dan weinig op. Bij liggende teelt wordt aangeraden de bodem te bedekken met gronddoek of landbouwplastic. Dat zouden de planten erg fijn vinden, volgens [4]. (Dat doen we niet.) Bij staande teelt (hangende vruchten) kan het best een klimnet worden gebruikt.

Veel komkommers zijn parthenocarp, d.w.z. ze vormen vrucht zonder bestuiving. En zonder zaadvorming. Vroeger was er om die reden een bijenverbod in de streken waar komkommers geteeld werden. Augurken hebben wel bijen – of andere insecten – nodig.

Plantafstand: 30 cm tussen de planten, 1,50 meter tussen de rijen. De stengels van een augurk kunnen 3 meter lang worden en kruipen over de grond.

Water: Veel. In droge perioden zeker, soms twee maal. De grond moet vocht kunnen vasthouden. Augurken wortelen niet dieo.

Bemesting

Augurken zijn veelvraten en houden van goed verteerde stalmest of halfrijpe tot rijpe compost.

Bodem & standplaats

Alle gronden, mits goede structuur en vochtvoorziening. Augurken zijn gevoelig voor wind, de ranken waaien makkelijk weg. (Nog een reden om ze in de koude bak te telen.)

Rassen

Hokus: late oogst, mooie vruchten, bittervrij, vatbaar voor meeldauw, tegenvallende opbrengst bij slechte zomers (telen wij).
Venlose Nietplekker: gladde fijnbehaarde vruchten
Kleine Groene Scherpe Parijse (Vert Petit de Paris): traditioneel, wratachtig ras. Gevoelig voor ziekten en niet bittervrij. (Dus er kunnen behoorlijk bittere augurken tussen zitten.)
Er zijn ook bittervrije, meer ziektebestendiger en meeldauwresistente hybriden: Stimora F1, Meresto F1, Wilma F1, Levina F1.

Zaadteelt

Laat een of enkele augurken groot worden, tot het vlees zacht en mals is. Haal de zaden eruit, was ze en droog ze. Kruising met andere komkommerachtigen is mogelijk.

Ziekten en belagers

Meeldauw. Bij warm weer kunnen augurken er kapot aan gaan. En verder: het weer. Een koud en nat voorjaar en een koele zomer zijn er debet aan dat de groei stopt en dat de planten ziek worden. Pech.

Literatuur: [1] Food Plants of the World; [2] Handboek Ecologisch Tuinieren; [3] Planten voor Dagelijks Gebruik; [4] Groente & Fruit Encyclopedie; [5] Wikipedia 06-05-2008; [6] USDA National Nutrient Database for Standard Reference

 


Dit komt vermoedelijk omdat augurken, voor ze worden ingemaakt, eerst een nacht in het zout worden gelegd.

Plaats een reactie

Verschijnt een à twee keer per maand. Met een breed scala aan onderwerpen uit het groenere leven en lekkere recepten.

Kijk in ‘spam’ of ‘reclame’ wanneer u niet binnen een paar minuten een e-mail ontvangt.