De wildste dranken

Leestijd: 8 minuten

Inhoudsopgave

Iedereen heeft wel eens het idee om zelf een mooie drank te maken van vruchten of kruiden die in de tuin groeien of gewoon in de natuur. Dit geweldige boek wijst je de weg. Tom Peltyn en zijn acht medeauteurs zijn ervaren brouwers.

Eeuwigheidswaarde

‘De wildste dranken’ is een boek met eeuwigheidswaarde. Het is professioneel, uitgebreid, volledig en helder geschreven, zodat het bij wijze van spreken, over dertig jaar nog actueel is. Wat wil een mens nog meer?

Bij brouwen denken we misschien meteen aan bier, maar zo is het niet. Ook Eucalyptus, Madam Mikmak en Zwarte Magica brouwen drankjes. Dus je treft in dit boek zowel sappen, siropen en tisanes (is thee, niet van de theeplant) aan als cider, bier en wijnen en meer.

Het is geen kookboek, en toch weer wel door de recepten en bereidingswijzen die erin staan. Het is een thematisch opgezet instructieboek, dat begint met de geschiedenis van dranken en de kunst van het fermenteren. (De eerste boeren komen rond 7300 voor Christus, vanuit Anatolië, in de zuidelijke Nederlanden aan.)

Losgeslagen van de werkelijkheid

In zijn inleiding geeft Peltyn aan dan we enigermate zijn losgeslagen van de werkelijkheid en dat veel ouders en nog meer kinderen niet meer weten wat ze eten en drinken en waar het vandaan komt. Hij schraagt dit met een paar anekdotes, onder andere die van een verbaasde voorbijganger die ziet dat hij rozenbottels plukt. (De verbaasde voorbijganger drinkt of dronk misschien wel limonade van Roosvicee.)

Jaren geleden stapten we uit de auto op de parkeerplaats in Bamberg. Uit het belendende park kwam een oude vrouw gelopen. Ze sjouwde twee, zichtbaar goed gevulde, zware tassen met zich mee. Ik stapte op haar af en vroeg wat ze daar in had. Ze liet het zien: boordevol bessen en andere vruchten. “Ach,” zei ze “Die Menschen wissen nicht mehr was es alles zu essen gibt.” Ik vergeet dat moment nooit meer.

Met ‘De Wildste Dranken’ leren we weer hoe we de producten die de natuur ons schenkt kunnen gebruiken voor allerlei drinkbaars.

‘De wildste dranken’ is een mooi, stevig gebonden boek van 320 bladzijden en dat, voor zover ons bekend, geen vergelijkbare in zijn soort kent. Recepten zijn gegroepeerd naar de aard van de bereidingswijzen, voorzien van heldere toelichting en overzichten, over het hoe en waarom en wat je wel en niet moet doen. Als je wilt brouwen, of wellicht al eens wat hebt geprobeerd, is dit een onmisbaar boek.

Titel	De Wildste Dranken
Auteur	Tom Peltyn en acht mede-auteurs
Uitgever	Vonk Uitgevers
ISBN	978 90 6224 5697
Verschenen	31 maart 2026
Prijs	€ 39,95
Verkrijgbaar bij	Koop het bij een boekhandel van steen en cement. Maar als je online wenst te winkelen, raden we deze webwinkel aan.

Basiskennis

De eerste hoofdstukken kan je beschouwen als een introductieles. Peltyn bespreekt allerlei aspecten die aan de orde komen als je plantmateriaal gebruikt: van gezondheid en voedingswaarde, het wildplukken (ook over 100% zekerheid van identificatie van de plant), smaak, het bewaren van oogst, zelf telen, eetbare planten in de tuin tot en met aspecten die bij water horen, zoals hardheid, bronwater et cetera. Zo treffen we een twee pagina’s lang overzicht van bloesems/bloemen met smaakprofiel aan. Erg handig.

Er wordt ook kort aandacht besteed aan de voedselbosrand (wij noemen dat onze Eetbare Siertuin) en de kruidenspiraal. Dat laatste is onzes inziens een dogma uit de wereld van de permacultuur, maar goed, het gaat om het kweken van kruiden. En dat kan ook zonder spiraal.

Er zijn ook aspecten waar je misschien minder over na zou denken, maar die wel belangrijk zijn. Zoals ‘het in glas doen’, hygiëne, licht en lucht en het belang van biologisch. Want bij veel dranken speelt fermentatie een rol en dat is een proces van gisten en bacteriën. En bestrijdingsmiddelen kunnen dit proces verstoren.

Brouwlab

Waterig

Peltyn en zijn mede-auteurs hebben de receptuur naar aard en wijze van bereiding gegroepeerd. Die heten brouwlabs. Zo is brouwlab 1: waterige aftreksels.

Elk brouwlab kent eerst enige pagina’s tekst en uitleg, zo veel als nodig is. Bijvoorbeeld over oplossen en homogeniteit. Van de waterige aftreksels is thee een hele bekende drank. Er wordt een toelichting op het populaire macha gegeven en er is een tabel opgenomen met theeprofielen. De theeplant, de Camelia sinensis, doet het goed in ons klimaat. In elk geval hebben wij een fikse struik staan die we pas met stro inpakken als -10^oC wordt voorspeld.

Er wordt een behoorlijk drankaantal recepten gegeven, waaronder koffie van paardenbloemwortel en eikeltjeskoffie. Van cichoreiwortel ontbreekt jammer genoeg, terwijl dat juist vele jaren de grondstof voor surrogaatkoffie was. Cichoreikoffie kan je vandaag de dag nog gewoon kopen (misschien staat het om die reden niet in het boek.) De bereiding is gelijk aan dat van paardenbloemwortel.

Wat ook in dit hoofdstuk weer super is, is de tabel met vruchten, de stoomtijd en de sapopbrengst. Oftewel: voor een liter meidoornsap heb je zo’n drie kilo meidoornbessen nodig. Voor een liter perensap twee kilo peren.
Een andere tabel geeft aan welke techniek handig is voor welke vruchten. Techniek? Ja, want je kan een fruitpers gebruiken, maar ook een stoomextractor en zo zijn er nog zestien technieken.

Wijn en wyn

We zien aan de recepten dat de shrubs een mengsel zijn van sap x azijn x soms nog wat andere ingrediënten.

Bronnen van inspiratie

In het laatste deel (4) van het boek wordt een zevental inspiratiebronnen besproken: tuinen, restaurants et cetera. Misschien dat jij, lezer van dit boek, daardoor ook (extra) wordt geïnspireerd? Dan wel dat het fijn is om te lezen dat anderen ongeveer het zelfde doen als jij.