Door een presidentieel decreet van president Trump, blijft RoundUp, met de werkzame stof glyfosaat, in productie. Het blijkt dat een bestanddeel van dit bestrijdingsmiddel een voor oorlogsvoering belangrijke stof is.
Hoewel het niet direct over planten en tuinen gaat, toont dit bericht de bizarre relatie tussen een omstreden herbicide en militaire belangen.
“A Trump Order Protected a Weedkiller” zo kopt de New York Times op 8 maart j.l. Onder verwijzing naar de nationale veiligheid werd het herbicide Roundup door een ongebruikelijk presidentieel decreet beschermd. En hiermee werd ook de enige voorraad hoog ontvlambare munitie, die de Verenigde Staten heeft, beschermd.
Hoe zit dat? Gebruikt het Amerikaanse leger RoundUp? Toen Trump de productie van RoundUp door middel van het decreet verplicht stelde, protesteerden gezondheidsactivisten, daar RoundUp gerelateerd wordt aan kanker. (Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek van de WHO, heeft glyfosaat aangemerkt als „waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens“.)
De president heeft niet zo veel met onkruid – voor hem geldt, als voor geen ander: onkruid vergaat niet. Maar de productie van bepaalde munitie is direct gekoppeld aan de productie van RoundUp.
Witte fosfor
Bayer nam Monsanto, en daarmee RoundUp, in 2015 over. RoundUp is de merknaam voor glyfosaat. Voor glyfosaat is witte fosfor nodig. Bayer blijkt in de VS de enige producent daarvan te zijn. En daarom wordt de productie van RoundUp, glyfosaat, een onderwerp van de nationale veiligheid.
Bayer speelt dus, misschien tegen wil en dank, nu ook een rol in de toeleveringsketen van de Amerikaanse militaire industrie. Het is wat anders dan aspirine (ook een Bayer-product).
Wheeling and dealing
En nu begint de wheeling and dealing, zoals dat in het Engels heet. Het onkruidverdelgingsmiddel RoudUp is in de loop der tijd erg belangrijk voor de Amerikaanse voedselproductie geworden. De boeren kunnen (bijna) niet meer zonder. Maar door de (vermeende) kankerverwekkende eigenschappen wordt Bayer geplaagd door duizenden rechtszaken en heeft ze al miljarden dollars aan schikkingen uitgegeven, aldus de New York Times.
Het bedrijf voert een stevige lobby om politieke maatregelen erdoor te krijgen die het bedrijf tegen claims beschermen. En de Supreme Court is verzocht een uitspraak te doen over de aansprakelijkheid van Bayer. Kortom, de levering van witte fosfor aan het Amerikaanse leger kan wel eens een belangrijke rol gaan spelen bij de juridische besluitvorming.
Illegaal gebruik
Human Right Watch beschuldigt Israël van illegale inzet van witte fosformunitie in Zuid-Libanon, kopt NRC een dag na het artikel in de New York Times.
Witte fosfor ontbrandt bij blootstelling aan zuurstof en wordt om verschillende redenen gebruikt, bijvoorbeeld om:
- zicht te belemmeren,
- markeringen aan te brengen,
- signalen te geven of
- militair personeel en materieel rechtstreeks aan te vallen.
Onrechtmatig
Het wordt in artilleriegranaten, bommen en raketten gebruikt om huizen, akkers en andere burgerdoelen in brand steken. Ontbrande fosfor kan zo heet zijn dat metaal smelt. Het gebruik van in de lucht ontploffende witte fosfor in bevolkte gebieden is onrechtmatig; misdadig is beter op zijn plaats. Want met witte fosfor geïmpregneerde vilten wiggen worden over een gebied verspreid, waardoor burgers willekeurig worden blootgesteld aan het brandende goed. De toegebrachte schade is op die manier veel groter dan bij een ontploffing op de grond.
In 2023 heeft Israël ook al witte fosfor ingezet boven een woonwijk in Gaza. Wie een beetje doorgraaft, ziet dat Israël vaker witte fosfor heeft ingezet. Maar het werd ook gebruikt door de Bitten en Amerikanen tijdens de Irak-oorlog, en nog verder terug, door zowel Amerikanen als de Vietcong in Vietnam.
Links
Artikel New York Times
Melding Human Rights Watch
Bericht in NRC
